2021-10-23T18:11:43Z
https://jfaup.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=8678
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
4
نقش پروژه های محرک توسعه در بازآفرینی بافت مرکزی شهرها: نمونه مطالعاتی، بافت تاریخی شهر یزد
محمد مهدی
عزیزی
بهاره
بهرا
از جمله اهداف اصلی پروژههای محرک توسعه، دستیابی به بازآفرینی شهری است؛ رویکردی که به عنوان یک راهبرد جامع، برای ایجاد تغییر در یک مکان با نشانههای زوال به کار میرود. تحقیق حاضر بر آن است تا با تدوین شاخصهای تحرک و توسعه بافتهای شهری از متون نظری و تجارب عملی، به تحلیل نقش این پروژهها در سطح بافت تاریخی شهر یزد بپردازد. برای جامعیت این سنجش، از 27 شاخص عینی در سه پارامتر سکونتی، فعالیتی و کالبدی در برزنهای نهگانه بافت مرکزی شهر استفاده گردیده است. روش تحقیق در این پژوهش، تلفیقی از روشهای تحلیلی، استفاده از متون معتبر جهانی مرتبط از یک سو، و تحلیل دادههای ثانویه مربوط به 850 بلوک شهری در محیط نرمافزارهای تحلیل آماری و سیستمهای اطلاعات جغرافیایی از سوی دیگر است. یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد که عوامل اصلی سنجش نقش پروژههای محرک توسعه در بازآفرینی بافت مرکزی شهرها شامل شأن سکونتی بافت، وضعیت کالبدی مسکن و محیط مسکونی، وضعیت فعالیتی، وضعیت اقتصادی، نوسازی کالبدی، تحرک ساختوسازها، سرمایهگذاری دولتی و وضعیت عمومی بافت هستند. همچنین، در بافت تاریخی شهر یزد، برزن گنبدسبز به عنوان بهترین، و برزن زرتشتیها نابسامانترین وضعیت را در ارتباط با شاخص تلفیقی تحرک و توسعه دارد.
Flagship development
urban regeneration
factor analysis
TOPSIS
Yazd city
2018
02
20
5
16
https://jfaup.ut.ac.ir/article_65692_d9f2936f1636594af1ec3b894bd49977.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
4
تبیین گونه ای متفاوت از تولید فضای غیررسمی در شهرستان مرزی بانه؛ انباشت سرمایه و تعمیق فقر
مهدی
رازپور
رضا
خیرالدین
عبدالهادی
دانشپور
ایجاد فضای باز در مبادلات میانمرزی غیررسمی، گسترش فضای غیررسمی توسط عوامل رسمی، مراجعه توریست خرید و انباشت سرمایه و وجود اقتصاد غیر مولد، منجر به ایجاد جاذبة بالایی برای اسکان در سکونتگاههای شهرستان بانه شده است بهنحویکه نظام تولید فضا با شتاب زیادی از نظام برنامهریزی پیشی گرفته است. هدف این پژوهش گونهشناسی جدید از نظام تولید فضای غیررسمی و بررسی نقش مدیریت رسمی در تولید فضای غیررسمی در شهرستان مرزی بانه است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی و تحلیلی است. درراستای اهداف پژوهش، پیمایشهایی میدانی در سطح شهر و منطقه انجام شد. براساس یافتهها، نظام تولید فضای غیررسمی در شهرستان بانه از نظر مقیاس فضایی در سه سطح الف)ساخت و سازهای غیررسمی خانههای دوم در مقیاس منطقهای، ب)پراکندهرویی و رشد روستاهای اطراف شهر، ج)گسترش محدودههای اسکان غیررسمی داخل شهر و از نظر ماهیت در دو دسته فقیر و غنی قرار گرفت. ضعف در مدیریت بههنگام، نبود برنامه منعطف و وجود عوامل و بازیگرانی که به تولید غیررسمی فضا دامن زدهاند منجر به ظهور پیامدهای فضایی جدیدی در نظام تولید فضای شهرستان بانه شد. در راستای توسعه بسامان شهر و پیرامون، این عوامل باید بیش از پیش مورد توجه واقع شوند.
Informal Space Production
Informal Settlements
Second Homes
Formal institution and Management
Growth and Poverty
Baneh Border County
2018
02
20
17
28
https://jfaup.ut.ac.ir/article_65693_e4e022a109d5d8dbd04de39f94444a35.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
4
جستاری در مفهوم پیوستگی فضا و روند تحولات آن در مساجد ایران
سعید
گلستانی
عیسی
حجت
مهدی
سعدوندی
با نگاهی به پژوهشهای اندکی که معماری ایران را از منظر فضایی مورد مطالعه قرار دادهاند با گوناگونی تعابیر به کار رفته، همچون «شفافیت، گشایش، بی مرزی، سیالیت، پیوستگی، سبکی و تداوم» روبرو میگردیم. حال آنکه به نظر میرسد؛ در بسیاری موارد، دارای هم پوشانی مفهومی هستند و این موضوع، درک مخاطبین را از مفاهیم عرضه شده دشوار میسازند. پژوهش حاضر پس از مروری بر آرای صاحبنظران درباره ویژگیهای فضایی معماری ایران و جمع بندی مفاهیم ارایه شده، با بهرهگیری از راهبرد استدلال منطقی، نشان میدهد که بخشی از مهمترین مفاهیم مرتبط با ویژگیهای فضایی معماری ایران، ذیل مفهومی فراگیر با عنوان «پیوستگی فضایی»، قابل سازمان دهی هستند. در این راستا ابتدا به تبیین و ساختاربخشی به مفاهیم مورد نظر پرداخته شده است و پس از آن، با به کارگیری ابزارهای تحلیلی، این مفاهیم، بر روی نمونههای شاخصی از مساجد ایران، به آزمون گذاشته شده است. یافتههای حاصل از این پژوهش نشانگر آن است که پس از شکلگیری مساجد چهار ایوانی در قرن پنجم، مفهوم پیوستگی فضایی، به سه شکل اصلی که با نام «پیوستگی بصری»، «پیوستگی ساختاری» و «پیوستگی ساختاری- بصری» از آنها یاد شده است؛ به طور مستمر و در روندی رو به رشد قابل رهگیری است.
Spatial integration
transparency
Expansion
Continuity
Iranian mosque
2018
02
20
29
44
https://jfaup.ut.ac.ir/article_65695_81e9c4a768e6bb0a1cd3bb38209fc362.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
4
تحلیل میزان رویدادمداری مناطق 15 گانه کلانشهر اصفهان با تاکید بر زیرساختهای رویداد
همایون
نورائی
نیکو
ستاری
کلانشهر اصفهان به عنوان شهری که دارای تاریخ و فرهنگ غنی است، پتانسیل میزبانی از رویدادها در مقیاسهای مختلف محلی تا بینالمللی را دارد. این شهر میتواند از فرصت برگزاری رویدادها برای جذب گردشگر، تحریک بازآفرینی بافتهای فرسوده و توسعهی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود استفاده کند. با این حال پیشنیاز برگزاری رویدادها و درنتیجه بهرهگیری از منافع آنها، فراهم کردن زیرساختها و امکانات مناسب است. لذا هدف از این مقاله، تحلیل میزان رویدادمداری مناطق 15 گانه کلان-شهر اصفهان با تاکید بر زیرساختهای رویداد، میباشد. در این راستا، از روش پژوهش مختلط (ترکیب کمی و کیفی) بهره گرفته شده است و اطلاعات موردنیاز از طریق روش اسنادی و میدانی (از نوع مشاهده و پرسشنامه) تهیهشدهاند. ضمن اینکه جهت تحلیل داده ها و رتبهبندی مناطق، از روش تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) با استفاده از نرمافزار Expert Choice استفاده شده است و پس از استخراج نقشهی رتبهبندی از نرمافزار GIS، نتایج نهایی مورد تحلیل قرارگرفتهاند. نتایج پژوهش حاکی از عدم تعادل و وجود شکاف میان مناطق کلان شهر اصفهان به لحاظ برخورداری از زیرساختهای رویداد است بهگونهای که عمدهی زیرساختها در مناطق مرکزی و جنوبی تجمع یافتهاند، امری که میتواند مانعی برای تبدیل شدن کلانشهر اصفهان به شهری رویدادمدار به صورت یکپارچه باشد.
event
Eventful City
Event space
Event Infrastructure
Isfahan
2018
02
20
45
56
https://jfaup.ut.ac.ir/article_65696_b710c7b682e2414ac922498a9e456acc.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
4
شناسایی و رتبهبندی ابعاد و معیارهای مؤثر در مدیریت سبد پروژههای شهری و ارائه مدل مفهومی برای تعریف سبد پروژههای شهری
مجید
پرچمی جلال
اسفندیار
زبردست1
حمید
فصیحی
شهرداریها بهعنوان مجری طرحهای توسعه در سطح محلی، وظیفهی مهمی در به سرانجام رساندن اهداف و استراتژیهای آن دارند بهطوریکه یکی از مهمترین وظایف آنها، برنامهریزی و اجرای طرحها و پروژههاست. مدیریت سبد پروژه رویکردی نو و برگرفته از دانش مدیریت پروژه است که برای بهرهوری هرچه بهتر و مؤثرتر مجموعه پروژهها و طرحها در سازمانهای پروژه محور مورد تأکید است. با توجه به اینکه از انتخاب و اولویتبندی پروژهها بهعنوان گامهای اصلی انتخاب سبد پروژه یاد میشود، شناسایی ابعاد و معیارهای الزامی و ترجیحی مؤثر در این دو گام بهعنوان مهمترین مراحل مدیریت سبد پروژه و ارائه چارچوبی برای کاربست این معیارها لازم و ضروری به نظر میرسد. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و از حیث گردآوری دادهها، توصیفی – پیمایشی محسوب میشود. مطابق یافتههای تحقیق، معیارهای مؤثر در انتخاب و مدیریت سبد پروژههای شهری را میتوان در 8 بعد فنی، مالی، اجتماعی، اقتصادی، زیستمحیطی، ریسک، سازمانی، رقابتی دستهبندی کرد که برای انتخاب و اولویتبندی پروژههای شهری تهران، معیارهای مالی، اجتماعی و زیستمحیطی بیشترین امتیاز و اهمیت را دارند. همچنین برای انتخاب سبد پروژههای شهری، الگوریتمی دوبخشی متشکل از سه فیلتر با لحاظ معیارهای الزامی انتخاب پروژه و معیارهای ترجیحی انتخاب و اولویتبندی پروژهها قابلارائه است.
Project portfolio
portfolio management
selecting and prioritizing
urban project
Conceptual Model
2018
02
20
57
70
https://jfaup.ut.ac.ir/article_65697_d91269c86a4f45b44367eda90d4512e9.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
4
تبیین نسبت رابطه انسان و مکان در فرآیند طراحی معماری با رویکرد پدیدارشناسی
ٌصمد
نگین تاجی
مجتبی
انصاری
حسن علی
پورمند
طراحان در صورت استفاده مؤثر از رابطۀ انسان و مکان در خلق فضا میتوانند محیطهای بامعنا و باهویت بیافرینند. پدیدارشناسی به دلیل داشتن قابلیت شناخت رابطۀ انسان و مکان میتواند به طراحان در فرآیند طراحی کمک کند. روشتحقیق این مقاله توصیفی-تحلیلی و ابزار جمعآوری اطلاعات کتابخانهای بوده است. هدف این تحقیق چگونگی استفاده از نگرش «پدیدارشناسی» در فرآیند طراحی است. پدیدارشناسی مکان دو رویکرد هستیشناسی و شناختشناسی را در بر میگیرد، هستیشناسی بیشتر دید مکانی دارد و به دنبال معنایمکان یا زیستجهان (روحمکان) میباشد، و شناختشناسی بیشتر نظرگاهی انسانی به موضوع دارد و به دنبال چیستیمکان یا تجربۀزیسته (حسمکان) است. نتایج تحقیق نشان میدهد در مراحل اولیۀ فرآیند طراحی (شناخت مسئله) از هر دو رویکرد «پدیدارشناسیمکان» میتوان استفاده کرد. در این مرحله بهکارگیری روحمکان به عنوان راهنمای طراحی در فرآیند طراحی هم امکانپذیر و هم الزامی میباشد؛ و از حسمکان میتوان با مشارکت ذینفعان برای ایجاد ظرفیت ارتباط مؤثر بین فرد و مکان در فرآیند طراحی استفاده کرد. علاوه بر این، برای آموختن از فرآیند طراحی و همچنین بهبود ارتباط طرح با کاربر واقعی، میتوان رویکرد شناختشناسی پدیدارشناسی را بکار گرفت. در این حالت، میزان موفقیت طرح در آفرینش حس مکان پس از بهره برداری مورد سنجش قرار میگیرد.
phenomenology
Ontology
Epistemology
design of process
spirit of place
Sense of Place
2018
02
20
71
80
https://jfaup.ut.ac.ir/article_65698_c27d62fe4c7c04dc8c33741e370a2b82.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
4
رویکردی کلنگر به "نسبت فرهنگ و طبیعت" در "منظر فرهنگی" موردپژوهی بم
علیرضا
عینی فر
پرستو
عشرتی
رویکرد کلنگر به نسبت فرهنگ و طبیعت به شکلگیری مفهوم منظر فرهنگی انجامیده است که در آن فرهنگ و طبیعت به گونهای جدایی ناپذیر در هم تنیدهاند. با این وجود مرزبندی بین منظرهای طبیعی و فرهنگی که از نگاه جزءنگر ریشه میگیرد همچنان وجود دارد. هدف این مقاله بررسی چالشهای این مرزبندی و تدوین مدلی کلنگر برای بازشناخت و دستهبندی منظرهای فرهنگی است. پرسش اصلی این است که چه مولفههایی در تبیین نسبت فرهنگ و طبیعت در منظر فرهنگی موثرند و ارتباط منطقی میان آنها چگونه قابل تبیین است؟ بر این اساس مدل منظرهای فرهنگی مبتنی بر سه مولفه "میزان مداخلۀ انسان در طبیعت"، " نوع مداخله ملموس یا ناملموس" و "زمان شکلگیری و ادامۀ حیات منظر" تدوین شدهاست. این مدل نظری دستهبندی منظر فرهنگی در مقیاسهای مختلف را ممکن میسازد. برای تبیین مدل پیشنهادی، منظر فرهنگی بم به صورت موردی بررسی تحلیل شده است. در این بررسی مولفههای شکلدهنده به منظر فرهنگی در دو دستۀ مداخلات ملموس مبتنی بر اقتصاد و سکونت و مداخلات ناملموس مبتنی بر روابط اجتماعی، بر اساس علت مداخلۀ انسان در طبیعت شناسایی شده است. در مطالعۀ بم، مدل پیشنهادی در سه مقیاس خرد (خانه- باغ)، میانی (کوچه- باغ) و کلان (شهر- باغ) تبیین شدهاست.
Cultural Landscape
nature
Culture
Holistic Approach
Bam Cultural Landscape
2018
02
20
81
92
https://jfaup.ut.ac.ir/article_65699_e31515231164a3ef62a79ad26a0e8363.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
4
بررسی دما، رطوبت نسبی و سرعت جریان باد در ساختمان های سنتی مسکونی بوشهر در فصل گرما (نمونه موردی عمارت گلشن و عمارت دهدشتی)
جلیل
شاعری
محمود
یعقوبی
محمد
علی آبادی
رزا
وکیلی نژاد
در ساختمانهای بومی از راهکارهای اقلیمی و غیر منفعل بسیاری برای ایجاد آسایش حرارتی در محیط داخلی استفاده شده است. معماری بومی شهر بوشهر نیز در پاسخ به شرایط نامطلوب آب و هوایی، موقعیت خاص فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی از ویژگیها و عناصر خاصی برخوردار است. در بسیاری موارد بهرهگیری از ویژگیهای این معماری و الگوبرداری از آن در ساختمانهای مدرن میتواند در راستای ایجاد شرایط آسایش حرارتی مطلوب واقع شود. در پژوهش حاضر ابتدا ویژگیهای اقلیمی خانههای بومی بوشهر معرفی شده و سپس دو عمارت گلشن و دهدشتی جهت اندازهگیریهای تجربی و بررسی رفتار حرارتی انتخاب شد. سپس با استفاده حسگرها متغیرهای محیطی شامل دما، رطوبت نسبی و سرعت جریان باد در اتاقها و حیاط مرکزی در بازه زمانی هفت روزه در ماههای مهر و آبان اندازهگیری شد. نتایج حاصل از مقایسه متغیرهای محیطی داخلی و خارجی نشان میدهد که شرایط حرارتی محیط داخلی ساختمانها متعادلتر و مطلوبتر از اقلیم گرم و مرطوب خارجی است. آسایش حرارتی در این عمارتهای تاریخی با استفاده از روشهای سرمایش خورشیدی غیرفعال و تهویه طبیعی ایجاد شده که در ماههای گرم سال نیز همزمان با ایجاد رابطه سازگار با بستر ساختمان و شیوه زندگی، محیطی مساعد را برای زندگی ساکنین فراهم میکنند.
Thermal comfort
Traditional architecture
Gloshan’s house
Dehdashti’s house
Hot and humid climate
Bushehr
2018
02
20
93
105
https://jfaup.ut.ac.ir/article_65700_c1532083c9b6e1e2e99ada606344b452.pdf