2021-10-23T18:13:19Z https://jfaup.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=8441

2017-08-23 10.22059

Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi Memary Va Shahrsazi 2228-6020 2228-6020 1396 22 2 اسفندیار زبردست روش تحلیل عاملی اکتشافی یکی از پرکاربرد ترین روش ها در همه علوم از جمله در شهرسازی است. در فرایند بکارگیری این روش، محقق باید تصمیمات جدی متعددی را که در نتایج بدست آمده تاثیر گذارند، اتخاذ کند. این مقاله مراحل مختلف تحلیل عاملی اکتشافی و تصمیمات تحلیلی که در هر یک از این مراحل باید اتخاذ شوند را مطرح کرده، اثرات احتمالی این تصمیمات بر نتایج تحلیل را نشان داده، و توصیه هایی نیز برای دستیابی به نتایج مطلوب در تحلیل مباحث شهری و منطقه ای ارائه میکند. علیرغم اینکه تحلیل عاملی اکتشافی یک روش و رویکرد پیچیده ای بنظر می رسد، در عمل فرایند تحلیل عاملی اکتشافی شامل مراحل مشخص و خطی شش گانه است که این مراحل مسیر تصمیم مناسبی را برای انجام تحلیل عاملی اکتشافی در برنامه ریزی شهری و منطقه ای ارائه می دهد: شناسایی متغیرها/شاخصهای تبیین کننده موضوع، کنترل تناسب داده ها برای انجام تحلیل عاملی، تعیین روش و تعداد عواملی که باید استخراج کرد، انتخاب روش دوران عوامل، تفسیر و نامگذاری عوامل، و محاسبه امتیازات عاملی. هریک از مراحل شش گانه مذکور در این مقاله به تفصیل توضیح داده شده و مثال کاربردی با استفاده از نرم افزار SPSS برای سنجش پایداری اجتماعی Exploratory Factor Analysis Urban and Regional Planning social sustainability Tehran Metropolis 2017 08 23 5 18 https://jfaup.ut.ac.ir/article_63989_9309ec7c747fccf187a47b84b7f5afed.pdf

2017-08-23 10.22059

Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi Memary Va Shahrsazi 2228-6020 2228-6020 1396 22 2 حسن سجادزاده محمد سعید ایزدی محمدرضا حقی با نگاهی به پژوهش‌های پیشین در حوزه امنیت شهری مشاهده می‌شود در میان رویکردهای پیشگیرانه، اقدامات و مداخلات محیطی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار هستند. لیکن علی‌رغم تجربیات موفق کسب شده از اجرای چنین اقداماتی، همچنان تعارضات و ابهاماتی میان راهکارهای صاحبنظران مختلف وجود دارد که پژوهش حاضر به دنبال واکاوی این ابهامات است. از همین‌رو، در این پژوهش از یکسو پیکره‌بندی فضایی شهر همدان با نرم‌افزار Depth Map استخراج گردیده و از سوی دیگر، برخی معضلات امنیتی در پنج سکونتگاه غیررسمی حصار، خضر، دیزج، مزدقینه و منوچهری در شهر همدان برداشت شده است. در ادامه داده‌های این دو دسته از متغیرها در نرم‌افزار SPSS وارد شده و روابط میان آن‌ها مورد تحلیل و تفسیر قرار گرفته است. نتایج بررسی‌ها ضمن تایید نظریات پیشین مبنی بر ارتباط پیکره‌بندی فضایی و امنیت، دو نکته اساسی را روشن نمود. نخست آنکه برای تحلیل صحیح در خصوص رابطه محیط و امنیت باید مسائل مختلف امنیتی را به طور مجزا مورد بررسی قرار داد چرا که هر یک به شکل متفاوتی از محیط تاثیر می‌پذیرند. دوم آنکه محدود نمودن ورود غریبه‌ها به یک محله همانقدر می‌تواند به امنیت یک محله صدمه بزند که ورود خارج از کنترل غریبه-ها لطمه وارد می‌کند. Informal Settlement environmental security space syntax CPTED Hamedan 2017 08 23 19 28 https://jfaup.ut.ac.ir/article_63990_f71eac8e5c2a2caeb89799b6d73ffb97.pdf

2017-08-23 10.22059

Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi Memary Va Shahrsazi 2228-6020 2228-6020 1396 22 2 غلامرضا کاظمیان سید حسین بحرینی مهدی حسینی دهاقانی مدیران شهری در برابر معضلات پیچیده و فراگیر اخلاقی عرصه شهرسازی، نیازمند مدل‌های اخلاقی کاربردی هستند که هم رفتار آنان و هم نظام ارزشی مدیریت شهری را هدایت و کنترل نماید. پژوهش حاضر به ارائه چارچوب تصمیم‌گیری اخلاقی مدیران شهری و تحلیل چالش‌های تحقق آن در طرح جامع اراضی عباس‌آباد تهران (مصوب 1384) با استفاده از روش تحقیق تلفیقی (کمی و کیفی) پرداخته است. در بخش کمی، از آزمون‌های آماری ناپارامتریک برای تحلیل پرسشنامه از 23 نفر از متخصصان و صاحب‌نظران و در بخش کیفی، از تحلیل محتوای هدایت‌شده برای سؤالات باز پرسشنامه، اسناد و قوانین استفاده شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد هر چه فرایندهای طرح، از تهیه به اجرا پیش می‌رود، از زمینه‌های اخلاقی دورتر می‌شوند و این اختلاف، در فرایند اجرا مشهودتر است. همچنین در فرایند اجرای طرح، هر چه رویه‌های تصمیم‌گیری از شناخت مسائل اخلاقی به‌سوی اجرای گزینه‌های اخلاقی پیش می‌رود، مطلوبیت آن کمتر می‌شود. مهم‌ترین چالش‌ها و دلایل این نتایج را می‌توان در اتکا به تأثیرات عوامل فردی در برابر ناکارآمدی نظام مدیریت یکپارچه اراضی، ضعف قوانین در تعیین ماهیت مدیریت واحد اراضی، تعارضات منافع بازیگران گوناگون، فشارهای بیرونی در برابر رعایت اصول اخلاقی و عدم توازن تأمین منافع اختصاصی و عمومی، جست‌وجو نمود. Ethical Urban Management Ethical Decision-Making Framework Challenges of Ethical Decision-Making Urban Development Plans Abasabd (Tehran) 2017 08 23 29 42 https://jfaup.ut.ac.ir/article_63991_02927a20ad085d177687f67311f7006b.pdf

2017-08-23 10.22059

Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi Memary Va Shahrsazi 2228-6020 2228-6020 1396 22 2 حمیدرضا عظمتی سمیه پورباقر ودود رستمی تحت پوشش قرار دادن نیازهای بنیادین انسان در علم روانشناسی محیطی از ویژگی‌های مهم یک مسکن بشمار می‌آید. مسکن باید بتواند نیازهای فرد را متناسب با بوم منطقه پاسخ داده و مشکلات ناشی از آن را مرتفع نماید. خانه بعنوان سازگارترین مکان با زندگی انسان شناخته‌شده و امروزه به علت عدم توجه به نیازهای اصلی کاربران، دچار تغییرات زیادی شده است به گونه‌ای که روندی به سوی بی‌هویتی و کاهش حس‌تعلق ساکنان را در پی دارد. در پژوهش حاضر هدف اصلی بررسی میزان توجه به نیازهای بنیادین انسان در دوره‌های متفاوت معماری می‌باشد؛ لذا در این راستا از ترجمان معماری، اصول مطرح شده توسط آبراهام مازلو به‌عنوان محور سنجش کیفیت پاسخگویی به نیازهای بنیادین بهره گرفته شده است. پژوهش بصورت توصیفی- تحلیلی بوده و روش تحقیق پیمایشی- دلفی است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Spss21 انجام گردیده و در نهایت نتایج طبق جداول آماری استخراج گردیده‌اند. در این مسیر جهت استخراج روند تغییرات الگوی مسکن شهر، خانه‌های شهر اردبیل به سه دوره سنتی، سنتی- معاصر و معاصر، تقسیم‌شده است. نتایج بدست آمده حاکی از وجود اختلاف معنادار در میزان پاسخگویی الگوهای مسکن به نیازهای اساسی افراد و کاهس حس تعلق و کیفیت زندگی در طی دورهای زمانی بوده است. Ardabil housing Environmental psychology housing pattern history Fundamental Human Needs Maslow's pyramid 2017 08 23 43 50 https://jfaup.ut.ac.ir/article_63992_406e919b6e214ec4776166fa8ad62456.pdf

2017-08-23 10.22059

Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi Memary Va Shahrsazi 2228-6020 2228-6020 1396 22 2 عیسی حجت فرهنگ مظفر سیده پوراندخت سعادتی دلبستگی به خانه، پیوند عاطفی میان انسان و خانه است که افزایش کیفیت زندگی انسان‌ها و سکینۀ خاطر آنان در خانه را در پی دارد. این مقاله با هدف شناسایی نقش معماری خانه در ایجاد و یا ارتقای این پیوند عاطفی، به دنبال شناخت ویژگی‌ها و صفات مؤثر خانه در این زمینه می‌باشد. لذا در پی پاسخ به این پرسش است که «از میان صفات و کیفیات متعدد ملازم با مفهوم خانه، کدام‌یک نقش مؤثری در دلبستگی انسان به خانه دارد؟» از آن‌جایی که این صفات رابطۀ تنگاتنگی با فاکتورهای فیزیکی فضا دارند، این پژوهش می‌تواند به عنوان یک پژوهش پایه، مبنایی برای شناخت عوامل کالبدی تأثیرگذار بر دلبستگی انسان به خانه ارائه نماید. این پژوهش روش فرآیند علّی در خلق نظریات را به کار می‌گیرد و با برقراری ارتباط علّی میان مفاهیم حوزه‌های مورد مطالعه، در چند گام به پاسخ پرسش پژوهش نزدیک می‌گردد. بر این مبنا لنگرگاه بودن، شاخصی برای شأن اجتماعی، بستری برای شکل‌گیری خاطرات شیرین و بستری برای رفع نیاز رفتارها، صفاتی از خانه هستند که ارتباط علّی با دلبستگی به خانه داشته و دستیابی به راهکارهای خلق و تعالی این صفات در خانه، احتمال دلبستگی انسان به خانه را افزایش می‌دهد Home Home Attributes place attachment Home Attachment Causal Process in Theory Construction 2017 08 23 51 62 https://jfaup.ut.ac.ir/article_63994_d211b04599a4c821c7d77be4d9a5c4f5.pdf

2017-08-23 10.22059

Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi Memary Va Shahrsazi 2228-6020 2228-6020 1396 22 2 مرتضی میرغلامی مینو قره بگلو نوشین نوزمانی شیوع مشکلات سلامتی مزمن، در ابعاد جسمانی و روانی در جوامع کنونی رو به افزایش است. فضای محله می تواند تعیین کننده رفتار های مرتبط با سلامتی باشد و منجر به تفاوت های نتایج سلامتی در ساختار های متفاوت گردد. هدف از پژوهش حاضر بررسی عوامل تاثیرگذار بر حس سلامتی و سلامت روانی ساکنین، بررسی رابطه بین داده های سلامت و محیط محله، در گونه های سکونتی با ساختار فضایی متفاوت از حیث تراکم و فضای باز عمومی می باشد. راهبرد روش شناختی تلفیقی بوده و منطق نمونه گیری در انتخاب سایت هدفمند و انتخاب جامعه آماری تصادفی است. محله رشدیه تبریز در سه گونه فضایی، فضای باز نیمه خصوصی محاطی(تراکم پایین)، نیمه خصوصی محیطی(تراکم متوسط)، نیمه عمومی محاطی(تراکم بالا) در چهار مقیاس فردی، میانی، محله ای و حوزه بلافصل مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها بیانگر این می باشد که به ترتیب ساکنین گونه سکونتی تراکم پایین، تراکم متوسط و تراکم بالا با تفاوت معنی داری کمتر دچار پریشانی روانی می گردند؛ همچنین مقیاس فردی دارای بیشترین تاثیرگذاری بر حس سلامتی (سن، جنسیت، سطح درآمد) می باشد در صورتی که در مورد پریشانی روانی مقیاس میانی(مدیریت فضای جمعی، ایمنی، هویت جمعی، تفاوت های طبقات اجتماعی) میزان تعیین کنندگی بالاتری دارد. space pattern and morphology physical and social environment of neighborhood Mental Health wellbeing Roshdiyeh neighborhood 2017 08 23 63 74 https://jfaup.ut.ac.ir/article_63995_cecedc174d413865d9b15d18e7212493.pdf

2017-08-23 10.22059

Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi Memary Va Shahrsazi 2228-6020 2228-6020 1396 22 2 حمید صنیعی پور شراره فرهاد محمد میرزاعلی معماری عمارت دارالحکومه مفخم شهر بجنورد بعنوان یکی از بناهای شاخص معماری دوره قاجار، هم به لحاظ عملکردی و هم به لحاظ زیباشناسی، از غنای اصیل معماری ایرانی برخوردار بوده است. معماری این عمارت از عوامل فرهنگی، اجتماعی، تاریخی و هنری عصر خود بی‌نصیب نبوده و نمود عینی این اثرگذاری در تاروپود معماری عمارت از جمله در طراحی، پلان، تزئینات هنری و... قابل مشاهده است. از این رو مقاله حاضر سعی بر آن دارد تا علاوه بر بازشناخت کلی معماری این عمارت، اثرات معماری سنتی دوره قاجاریه را بر معماری عمارت دارالحکومه مفخم ، به‌ویژه در دو حوزه زیباشناسی و کارکردی را مورد بررسی قرار دهد. پژوهش حاضر به لحاظ روش‌شناسی از نوع توصیفی- تحلیلی بوده که داده‌های آن به صورت مطالعه تطبیقی و مقایسه‌ای بین شاخصه‌های عمارت دارالحکومه مفخم و معماری دوره قاجاریه بوده و روش گردآوری آن در قالب مطالعات اسنادی و میدانی می‌باشد. یافته‌های کلی تحقیق نشان می‌دهد که با وجود برخی تاثیرگذاری معماری غرب در این دوران، کماکان معماری این عمارت بر پایه اصول بنیادین معماری ایرانی- اسلامی مانند اصل درون‌گرایی، محرمیت و...، و توجه به هنرهای اصیل ایرانی مانند تزئینات آجرکاری، کاشی‌کاری و نیز ساخت و احداث حوض‌خانه‌ها و ارسی‌ها و...، استوار بوده است. Traditional architecture Qajar era Dar-al-hokoume Mafkham Monument Mafkham mirror house Bojnourd 2017 08 23 75 86 https://jfaup.ut.ac.ir/article_63996_f45a36c63688d03b79f01e5add2e7792.pdf

2017-08-23 10.22059

Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi Memary Va Shahrsazi 2228-6020 2228-6020 1396 22 2 مسعود وحدت طلب امین نیک مرام اُرُسی‌ها ازجمله عناصری هستند که از جنبه‌های تزئینی بالایی در خانه‌های سنتی ایران برخوردار می‌باشند. هدف تحقیق، رمز‌‌گشایی از دانش و مهارت رنگ‌شناسی استادکاران آرایه‌های معماری (اُرُسی) از طریق پایش فراوانی و پراکنش رنگ قرمز در 22 تاج اُرُسی خانه‌های قاجاری تبریز است. سؤال اصلی این است که فراوانی و پراکنش رنگ قرمز در اُرُسی خانه‌های قاجاری تبریز چگونه است؟ برای رسیدن به پاسخ این سؤال عکس‌هایی به‌صورت میدانی از 22 تاج اُرُسی خانه‌‌های قاجاری تبریز، تهیه گردید و سپس با استفاده از نرم‌افزارهای اتوکد و فتوشاپ، رنگ‌ها و تناسبات اُرُسی‌ها مورد بررسی قرار گرفت. شیوه‌ی تحقیق اتخاذشده، به‌صورت روش توصیفی- ‌‌تحلیلی هست. یافته‌‌های تحقیق نشان می‌‌دهد که رنگ قرمز، در رقابت برای حضور در سطح نور گذر تاج، نسبت به سایر رنگ‌‌ها مانند آبی، سبز، نارنجی و زرد، در رتبه‌‌ی اول قرارگرفته است. همچنین در بررسی جایگاه و اهمیت رنگ قرمز، مشخص شد این رنگ با 86/2%، از بیشترین فراوانی حضور، در کانون تاج اُرُسی برخوردار است. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که استقرار رنگ‌ها در سطوح نور گذر ارسی‌ها، تصادفی نیست و از نظمی پنهان و رازآلود برخوردار است؛ نظمی که باعث ایجاد نوعی از زیبایی جهان‌شمول و بی‌زمان بر نحوه‌ی چینش شیشه‌های رنگی در ارسی‌ها می‌شود. Key Words: Tabriz Qajar-Period Houses (houses built during the Qajar Period) Iranian stained glass windows (orosi) Crown of sash window red color and light 2017 08 23 87 97 https://jfaup.ut.ac.ir/article_63997_04ccc8db6351e2f6a72b6ae91e4a6d72.pdf