2021-10-23T18:14:11Z
https://jfaup.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=8231
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
1
شناسایی علل عدم تحقق کاربری های پیشنهادی در طرح های توسعه شهری ایران با استفاده از نظریه زمینهای
گلدیس
وحیدی برجی
فرشاد
نوریان
محمد مهدی
عزیزی
ارزیابی برنامه ریزی کاربری زمین درپژوهش های مختلف نشان از عدم موفقیت آنها داشته است و ضرورت بازنگری در محتوا و روش برنامهریزی را آشکار میسازد. در این مقاله شناسایی علل عدم تحقق کاربری زمین در طرحهای پیشنهادی مورد بررسی قرار گرفته تاست. در اینجا روش کیفی از نوع نظریه زمینهای به کار گرفته شده تا برخلاف مطالعات گذشته از اظهار نظرات سلیقهای اجتناب شود. اطلاعات مورد نیاز در این روش به صورت مصاحبه عمیق گردآوری شده است. نمونهگیری به روش هدفمند از نوع گلولهبرفی و به تعداد 14 نفر از مطلعترین افراد در گروههای متنوعی از مدیران شهری، مشاوران تهیهکننده طرح و اساتید دانشگاه انجام شده است. نتایج تحلیل نشان از 11 علت مختلف مؤثر در عدم تحقق کاربری زمین دارد که بیش از 50 درصد مشکلات مربوط به سه علت مهم تصمیم گیریها و عملکرد غیرنظاممند و نادرست مدیران شهری، تراز مالی منفی شهرداری و کسب درآمد از طریق تخلف نسبت به پیشنهادات طرح و عدم واقعبینی در برنامه ریزی و ارائه پیشنهادات غیرمنطقی می-باشد. در ادامه با استفاده از تئوری زمینهای شرایط زمینه ای موثر، شرایط تداوم این روند حاضر و پیامدهای ناشی از ادامه روند موجود شناسایی شده است.
"land use planning"
"Urban development plans"
" Implementation"
"Grounded Theory"
"qualitative research"
2017
05
22
5
14
https://jfaup.ut.ac.ir/article_62261_8d23c54ee63f60db224795607b2d0ce6.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
1
سیاستگذاری در بزرگشهر تهران: روشهای واکاوی دوگانۀ یکپارچگی- غیریکپارچگی
وحیده
ابراهیم نیا
زهره
عبدی دانشپور
بزرگشهر (کلانشهر) تهران در معرض تصمیمها و سیاستهای چندگانهای قراردارد: سیاستهایی از سوی عوامل بخش دولتی که هریک در یک حوزۀ سیاستگذاری منفرد دارای قدرت هستند، تصمیمهای افراد و گروهها در بخش خصوصی (و گاه در بخش عمومی) که بهدنبال بیشینهکردن منافع اقتصادی خود هستند، و تصمیمها و سیاستهای عوامل سیاستگذاری مدیریت شهری در این بزرگشهر. پیگیری چنین منافع چندگانه و گاه متضادی نشان از امکان بالقوۀ بروز ناهماهنگی میان آنها دارد. پرسش دوگانه این مقاله این است که چه عناصر، وضعیتها و پدیدههایی و هریک چگونه در شکلگیری وضعیت سیاستگذاری در بزرگشهر تهران از دیدگاه دوگانۀ یکپارچگی-غیریکپارچگی سیاستها اثرگذارند. در فرایند کار مقاله، در مرحلۀ نخست دانش موجود سیاستگذاری یکپارچه در برنامهریزی بزرگشهرها در جهان با بهکارگیری روش «بازبینی سیستماتیک منابع»، استخراج شدهاست. در مرحلۀ دوم دادههای موردنیاز تحلیل با روش «مصاحبه» با متخصصان در بزرگشهر تهران گردآوری، و با روش «تحلیل موضوعی» تحلیل شده است. دستاورد مقاله نشانمیدهد که در بزرگ شهر تهران شکلنگرفتن توافق جمعی در میان عوامل سیاستگذاری دربارۀ بایستگی استقرار اصول سیاستگذاری یکپارچه، نادیدهگرفتن یا کمتوجهی به تقابل عناصر رسمی و غیررسمی سیاستگذاری، آمیزگری انگاشت سیاستگذاری یکپارچه با سیاستگذاری واحد، و نیز قرارنگرفتن تصمیمگیری در یک فرایند پیوستۀ برنامهریزی، مهمترین عوامل ایجادکنندۀ غیریکپارچگی سیاستگذاری هستند.
Integrated policy-making
spatial planning
metropolitan planning
complex systems
Tehran
2017
05
22
15
28
https://jfaup.ut.ac.ir/article_62262_5fd2362d2617ec5fb657335786c0d93e.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
1
رویکردی نو به معماری بومی در رابطه ی ساختاری آن با معماری پایدار
غلامرضا
اکرمی
سجاد
دامیار
در این مقاله سعی شده ابتدا عوامل تعیینکنندهی معماری پایدار در چهار حوزه (مردم، طبیعت، ساخت و الگو) مشخص شود. سپس جایگاه این عوامل در رویکردهای نظری مختلف به معماری بومی تبیین و ساختار آن بررسی شود. برای تبیین موضوع، ابتدا ساختار مولّد معماری که اساس تعاریف و رویکردها را شکل میدهد، بهطور کلّی از زبان نظریهپردازان معماری، ارائه شده و در ادامه مولدهای معماری بومی که از بطن تعاریف بیرون میآید، مشخص شده است تا پایهی مدلهای پنجگانهای از رویکردهای معماری بومی را تشکیل دهد که عبارتند از: 1-رویکرد مبتنی بر مشارکت مردم 2-رویکرد مبتنی بر ساختگرایی طبیعی 3-رویکرد مبتنی بر الگوگرایی طبیعی 4-رویکرد مبتنی بر مطلقگرایی طبیعی 5-رویکرد مبتنی بر کلنگری. در این دستهبندیها، رابطه و نسبتی که مولّدهای معماری بومی در هر تعریف با هم برقرار میکنند، تمایز تعاریف را از یکدیگر مشخص میکند. برای هر دسته از تعاریف، مصادیقی از معماریهای بهوجود آمده بر اساس آن رویکردها، مطرح شده و جایگاه نظری آن معماری(بومی) در توسعهی پایدار معماری امروز بهصورت ساختار یافته، ارائه و نتیجهگیری شده است. در پایان نمونهای از طرحهای اجرا شده (پروژه بهسازی روستای خور) که رویکردی کلنگر را در بهسازی محیط بومی دنبال کرده، بهعنوان معماری پایدار معرفی شده است.
Sustainable architecture
Vernacular Architecture
People
nature
Constitution
2017
05
22
29
40
https://jfaup.ut.ac.ir/article_62263_b42b7e6b66337e22f3495c892e8c3dea.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
1
پیکرهبندی فضایی، ادراک تراکم و تعاملات اجتماعی در محیطهای مسکونی: ارائۀ یک مدل علّی (نمونه موردی: مجتمعهای مسکونی شهر مشهد)
رامین
مدنی
شهرام
پوردیهیمی
سیده فاطمه
موسوی نیا
بهرام
صالح صدق پور
هرچند تراکم به عنوان معیاری کمّی، راهی برای کنترل و قانونمندی توسعههای مسکونی است و بر میزان فشردگی واحدهای مسکونی و جمعیت ساکن در آنها دلالت میکند، امّا در عمل، شرایط زندگی ساکنین، از جمله شرایط زندگی اجتماعی، امنیت در فضاهای مشترک و همچنین شیوۀ ادراک محیط را تحت تأثیر قرار میدهد. در مطالعات پیشین، اجماع کلی درخصوص رابطۀ میان تراکم و تعاملات اجتماعی در محیطهای مسکونی وجود ندارد. در یک تراکم ثابت، شیوۀ طراحی و ترکیب واحدهای مسکونی میتواند ارزیابیهای متفاوتی را از تراکم موجب شود. هدف این پژوهش بررسی رابطة میان انتظام و پیکرهبندی فضایی، ادراک تراکم و تعاملات اجتماعی در قالب مدلی علّی است. جامعۀ آماری این تحقیق، ساکنین سه مجتمع با تراکم جمعیتی، تراکم خالص مسکونی و پایگاه اجتماعی-اقتصادی ساکنین مشابه و شیوۀ طراحی متفاوت در شهر مشهد بود، که از میان آنها نمونهای شامل 300نفر به روش نمونهگیری تصادفی انتخاب شدند. پایایی پرسشنامۀ محققساخت با محاسبۀ آلفای کرونباخ و روایی آن با استفاده از روش تحلیل عامل تأییدی مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت بررسی روابط علّی از طریق مدلیابی معادلات ساختاری نشان داد، میان ادراک تراکم و تعاملات اجتماعی رابطۀ منفی وجود داشته و ادراک تراکم در مدل مورد نظر پژوهش نقش واسطهای دارد.
residential environments
Density
spatial configuration
perceived density
social interaction
2017
05
22
41
52
https://jfaup.ut.ac.ir/article_62264_838b722deb9eb7e49e226ae139127585.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
1
گونهشناسی و تحلیل هندسی و سازهای یزدیبندی در معماری ایران
سهیل
نظری
حامد
مظاهریان
غلامحسین
معماریان
پوشش یزدیبندی یکی از مهمترین عناصر معماری ایرانی محسوب میشود و در این مقاله با در نظر گرفتن آن به عنوان یکی از انواع کاربندی آسمانه بناهای معماری ایران، و با هدف دستهبندی، تحلیل هندسی و بررسی سازهای، سعی در بیان یک تعریف و بررسی ویژگیهای این پوشش معماری شده است. در این راستا، ابتدا با کنکاش در هندسه دو مورد از تاقهای کهن معماری ایران سعی در پی یافتن خاستگاه شکلگیری هندسه یزدیبندی شده است و پس از دستهبندی انواع یزدیبندیها، تحلیل هندسی و سازهای آنها در دستور کار بوده است. بنابر یافتههای پژوهش، شرط اطلاق یزدی به یک کار، وجود آلت هندسی "سینهفخری" عنوان شده است و کار یزدیبندی در زمینه هندسه و نقش سازهای به دو دسته: 1. یزدیهایی که در پی تحول هندسی و سازهای رسمیبندی به وجود آمدهاند و به نظر میرسد هندسه آنها بر پایه شبکه ترسیمات رسمیبندی به وجود میآید و 2. یزدیهایی که با بررسی آنها نتیجه میشود که هم از لحاظ هندسی و سازهای و همچنین روش ساخت از فرمول مقرنس پیرویمیکنند دستهبندی میشود. پژوهش حاضر به روش مشاهده مستقیم مصادیق مرتبط با موضوع مقاله تدوین شده است و در تحلیل نمونهها از منابع کتابخانهای و اسناد مرتبط استفاده شده است.
Yazdi Bandi
Karbandi
Rasmi Bandi
Roof coating
geometry of Iranian architecture
Muqarnas
2017
05
22
53
64
https://jfaup.ut.ac.ir/article_62265_fd8708e8c0d819e998e407bc25fb3189.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
1
رابطه سیستم فعالیتهای جمعی و پیکربندی خانه های کوهدشت با رویکرد نحو فضا
عبدالمجید
نورتقانی
جاسم
آزادبخت
پژوهش حاضر به بررسی رابطه متقابل بین پیکربندی فضایی و نظام فعالیت ها در مقیاس عرصههای جمعی از طریق دسته بندی فعالیتهای جمعی و اندازهگیری داده های نحوی خانهها می پردازد. برای تعیین خواسته مورد نظر تعداد 110 خانه از سه گونه مسکن کوهدشت به صورت غیر تصادفی با توجه به روش مبتنی بر هدف و ملاحظات انتخاب گردید؛ برای تحلیل فعالیتهای جمعی از مصاحبه ابزار–غایت، مشاهده و ثبت فعالیتها استفاده شد و برای همخوانی و پیدایی مهمترین فعالیتها از روش تحلیل تناظر استفاده شد. یافتههای پژوهش حاکی از آنست، گونههای مسکن پیکربندیهای متفاوتی دارند اما با وجود تغییر پیکربندی فضایی، سیستم فعالیتها تغییر نکرده و ساکنان خود را با فضاهای مورد نظر انطباق داده اند. میزان پاسخ گویی ساکنان به تطبیق پذیری بستگی به تامین نیازهای فضایی-رفتاری آنها دارد؛ بنابراین استمرار سیستم فعالیتها نشان از قدرت قانونمندی های فرهنگی- اجتماعی است. ساکنان ترجیحات کالبدی خود را با تغییرات تطبیق داده و رفتارها، ارزشها و نیازهای خود را با آن هماهنگ می کنند. توانایی افراد در انطباق با محیط، نتایج تحلیلهای نحو فضا را مورد تردید قرار میدهد، لذا پیشنهاد میشود جهت اعتبار بخشی بیشتر به تحلیل های نحوی سطح رضایتمندی نیز بررسی گردد.
"space syntax"
"spatial configuration"
"collective sector"
"system of activities"
"adaptability"
"social and cultural rules"
2017
05
22
65
74
https://jfaup.ut.ac.ir/article_62266_4ba246e01021a4d09407c30d36641680.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
1
معماری و MBTI؛ بررسی شیوه استفاده از شخصیت شناسی و ویژگیهای شخصیتی کاربر فضا در طراحی مسکن
محمد جواد
ثقفی
فاطمه
طاهری سیاح
با هدف برقراری ارتباط هرچه بهتر میان معماری و انسان، نگاه به معماری از زاویه روانشناسی- بهویژه شخصیتشناسی- اهمیتی روزافزون یافته است. واکنشهای متفاوت افراد در برابر یک اثر معماری، از تفاوت در نگرش و طرز تفکر افراد ناشی میشود و شناخت زاویه نگاه و درک هرچه بهتر مطالبات انسان، راهگشای این ارتباط است. در این تحقیق از دریچه تیپهای شخصیتی MBTI – نمایانگر گرایشات مادرزادی و غیراکتسابی افراد- به معماری نگاه شده که میتواند اطلاعاتی صحیح و بیواسطه در اختیار طراح قرار دهد، معیاری اصولی فارغ از سلیقه تکبعدی برای طراحی باشد و پیشبینی نتیجه طرح را نیز امکانپذیر سازد. جهت بررسی دقیقتر، دو تیپ از 16 تیپ شخصیتی (INTJ و ESFP) مورد کنکاش قرارگرفتهاند. روش تحقیق مورد استفاده، روش همبستگی است که در آن، متغیر مستقل، شخصیت افراد و متغیر وابسته، انتخابها در فضای معماری میباشد و تحلیل آماری نتایج به وسیله آزمون پیرسون و پایایی درونی پرسشنامه معماری از طریق آلفای کرونباخ در SPSS انجام گرفته است. نتایج بهدستآمده، نشاندهنده همبستگی مثبت میان ترجیحات و انتخابها در فضا میباشد. بنابراین، ویژگیهای شخصیتی کاربران فضا میتواند به عنوان پیشزمینه نگرش شخصیت شناسانه به معماری، هدایتگر معمار به طراحی فضای مطلوبتر، همراه با رضایتمندی بیشتر از سوی مخاطب باشد.
Housing
Environmental psychology
MBTI
Participatory Design
Characterological Design
2017
05
22
75
88
https://jfaup.ut.ac.ir/article_62267_d1d5721d08b346760e5bfd11bb68c57b.pdf
Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi
Memary Va Shahrsazi
2228-6020
2228-6020
1396
22
1
نسبت امروز و گذشته در آثاری از معماری مسکونی معاصر تهران
ریحانه
خاقانپور شاهرضایی
حمیدرضا
خوئی
برخی از اهل نظر گفتهاند که معماری گذشته و امروز ایران نسبتی با هم ندارند؛ لیکن گروهی از معماران معاصر کوشیدهاند تا از میراث معماری گذشته در آثار خود بهره برند. در مقاله، چهار بنا از آثار این معماران بررسی شدهاست- آثاری در زمرة بناهای مسکونی میان مرتبة تهران. از میان سی اثری که صاحبنظران معماری معرفی کردهاند، چهار مصداق به «شیوة نقد درونی» شرح داده شده است. شناخت رویکرد طراحان در مسیر پیوند با گذشته، ثبت تلاشهای مشترک و پاسخ به این پرسش که این طراحان، در نظر به معماری گذشته، تا چه میزان به اصول معماری ایرانی نزدیک شدهاند، هدف اصلی این کار بوده است. در نهایت ترفندها و رویکردهای طراحان در دو گروه رویکردهای کلی و رویکردهای تفصیلی دسته بندی شدهاند. با این تأملات معلوم میشود که رجوع به طرح حیاط مرکزی عمدهترین رویکرد در این چهار مصداق است. به همین دلیل در انتهای مقاله، شرح مفصلی در این باب عرضه و نتایج چنین رویکردی سنجیده میشود. از آنجاکه دامنة مصادیق گسترده نیست، نتایج حاصل از این پژوهش میتواند به مثابه فرضیه، به کار پژوهشهای آتی بیاید- پژوهشهایی در حوزة مبحث هویت در معماری ایران و تاریخ معماری معاصر ایران و کشورهایی با مسائل مشابه.
Iranian Architecture
Contemporary residential architecture
Central courtyard
Architectural Criticism
Relation to the past
2017
05
22
89
104
https://jfaup.ut.ac.ir/article_62268_45be7814b0952233255989eb83481bf1.pdf