1399 25 1 0 0

0 ارزیابی عملکرد حرارتی بافت‌های شهری در اقلیم شهر تهران: آموزه‌هایی برای طراحی شهری حساس به شرایط خرداقلیم An Evaluation of Thermal Performance of Urban Fabrics in Tehran Climate: Implications for Micro Climate-Sensitive Urban Design https://jfaup.ut.ac.ir/article_76371.html 10.22059/jfaup.2020.296175.672397 0 آسایش حرارتی در فضاهای شهری به دلیل نقش چشمگیر آن در کیفیت این فضاها از اهمیت به سزایی برخوردار است. بنابراین، ضروری است طراحی فرم فضاهای شهری با در نظر گرفتن اصول آسایش حرارتی صورت گیرد. پژوهش حاضر به کمک شاخص‌های آسایش حرارتی، چارچوبی برای سنجش جامع اثرات فرم شهری بر عملکرد حرارتی (آسایش و استرس حرارتی) در فصول گرم سال ارائه. همچنین، فرایند تدوین الگوی فضایی-زمانی آسایش حرارتی به‌مثابه ابزاری برای سنجش سناریوهای طراحی بافت‌های مسکونی در راستای کاهش جزایر حرارتی معرفی می شود. در تحقیق حاضر، مؤلفه‌های فرم بافت شهری از قبیل نسبت فضای باز و نیز مؤلفه‌های مربوط به پروفایل معابر، از قبیل ارتفاع ساختمان‌ها، جهت و درجه محصوریت در نمونه‎های منتخب شهر تهران بررسی گردیده است. ارزیابی نقش این دو دسته مؤلفه در عملکرد آسایش حرارتی سبب می‌شود تا نقش توأمان مؤلفه‌های فرم ساختمان‌ها و معابر در بافت‌های شهری باهمدیگر دیده شود. بر این اساس، عملکرد هر یک از گونه بافت‌های شهری در تأمین آسایش حرارتی و نیز ایجاد استرس حرارتی تعیین و تحلیل می‌گردد. چنین تحلیل‌های فضایی-زمانی در محیط شهری، طراح را قادر به ارزیابی طرح خود کرده و راهکارهایی برای بهبود وضعیت موجود ارائه ‌دهد تا کیفیت فضاهای شهری در اقلیم‌های گرم ارتقا یابد. 1 Over-urbanization negatively affects on urban temperatures and results in the formation of urban heat islands. Outdoor thermal comfort (OTC) occurs in such exacerbated conditions, influencing health, well-being, and productivity of urban dwellers. Therefore, cities need to urgently evaluate the OTC and act to ensure providing acceptable OTC in built-up settings. As such, many studies envisaged to understand outdoor thermal performance of urban environments based on their geometrical features and suggest mitigation strategies against the negative effects of heat stress. Reviewing the literature reveals that most of the previous studies are focused on the urban scenarios of a single canyon or a limited number of individual buildings with simplified and uniform geometrical features without including the effect of surrounding urban neighborhoods. Furthermore, most studies only calculate OTC at a certain time and location in the space where field measurements are conducted. Since these field measurements are scattered in time and space, the comprehensive tempo-spatial distributions of OTC cannot be achieved to have a comprehensive understanding of outdoor environments performance. In this regards, the OTC tempo-spatial visualization is essential in outdoor environments. This study aims to develop a framework to comprehensively evaluate the performance of OTC and assess the effect of geometrical features on the spatial and temporal distribution of thermal comfort in residential neighbourhoods. The proposed framework is applied to the case study of Tehran city where three residential urban configurations are selected with different geometrical features (organic, orthogonal and apartments block) to conduct a series of high-resolution simulations. This study follows a step by step process to understand the impact of built-up urban areas on their thermal comfort performance: (1) development of 3-D models of three selected neighborhoods, (2) tempo-spatial OTC analysis, (3), and understanding the impact of geometrical parameters on the thermal comfort performance. The study reveals that all the selected areas have a significant deviation from the acceptable comfort range with mostly moderate and strong heat stress. The differences in OTC performance of these areas is related to the geometrical features of buildings and canyons including neighborhood layout and proportion of open and built-up areas and canyons’ profiles (building’ height, aspect ratio and orientation). The spatial variation of OTC is more significant in orthogonal areas and apartment complexes while organic settings provide a less distributive comfort performance with lower hours of heat stress and discomfort. Results show that the cooling effect of organic neighborhoods is higher due to the higher rate of aspect ratio in canyons. Orthogonal and apartment cases have higher mean radiant temperature mostly above 40°C. In the apartment complex, open spaces show the highest rate of heat stress, due to the long exposure to shortwave solar radiation. In this area, the most important domain of retrofitting strategies should be focused on landscape planning for green planting and water bodies. The results of this study help to identify design solutions that should be incorporated in the planning studies and as a result, a holistic perspective would be achieved for better decision-making via this tempo-spatial comprehensive analysis. 5 15 محمد مهدی عزیزی Mohammad Mehdi Azizi استاد دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Iran mmazizi@ut.ac.ir بهناز امین زاده Behnaz Aminzadeh استاد دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران Iran bgohar@ut.ac.ir ریحانه آقاملایی Reihaneh Aghamolaei دانشجوی دوره دکتری شهرسازی، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران Iran r.aghamolaei@gmail.com Thermal Comfort heat stress urban environment Urban Design and Planning Thermal performance Urban form توسلی، محمود (1381)، ساخت شهر و معماری در اقلیم گرم و خشک ایران، پیوند نو، تهران.##حیدری، شاهین (1393)، سازگاری حرارتی در معماری نخستین قدم در صرفه جویی مصرف انرژی، موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران، تهران.##حیدری، شاهین، منعام، علیرضا (1392)، ارزیابی شاخصه‌های‌ آسایش حرارتی در فضای باز، جغرافیا و توسعه ناحیه ای، سال یازدهم، شماره 20، صص 216-197.##طاهباز، منصوره (1386)، طراحی سایه در فضای باز، هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی ، دوره 31، شماره 31، صص- 27-38.##مجیدی، فاطمه، حیدری، شاهین (1397)، تفاوت فصلی حدود آسایش حرارتی در محلات قدیم و جدید شهر اصفهان (مطالعه موردی: محلات جلفا و مرداویج)، هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، دوره 23، شماره 2، صص 42-31.##Ahmed-Ouameur, F. and Potvin, A. (2007), Microclimates and thermal comfort in outdoor pedestrian spaces a dynamic approach assessing thermal transients and adaptability of the users, in Proceedings of the solar conference, p. 592.##Ali-Toudert, F. and Mayer, H. (2006), Numerical study on the effects of aspect ratio and orientation of an urban street canyon on outdoor thermal comfort in hot and dry climate, Building and environment, Elsevier, 41(2), pp. 94–108.##Alznafer, B. M. S. (2014), The impact of neighbourhood geometries on outdoor thermal comfort and energy consumption from urban dwellings: a case study of the Riyadh city, the kingdom of Saudi Arabia, p. 344.##Blazejczyk, K., Epstein, Y., Jendritzky, G. and Tinz, B. (2012), Comparison of UTCI to selected thermal indices, International journal of biometeorology, Springer, 56(3), pp. 515–535.##Chen, L., Yu, B., yang, F. and Helmut, M. (2016), Intra-urban differences of mean radiant temperature in different urban settings in Shanghai and implications for heat stress under heat waves: a GIS-based approach, Energy and Buildings, Elsevier, 130, pp. 829–842.##Cheung, P. K. and Jim, C. Y. (2018), Subjective outdoor thermal comfort and urban green space usage in humid-subtropical Hong Kong, Energy and Buildings, 173, pp. 150–162.##Deng, J.-Y., and Wong, N. H. (2020). Impact of urban canyon geometries on outdoor thermal comfort in central business districts. Sustainable Cities and Society, 53, 101966.##Fiala, D., Havenuth, G., Brode, P., Kampmann, B. and Jendritzky, G. (2012), UTCI-Fiala multi-node model of human heat transfer and temperature regulation, International journal of biometeorology, Springer, 56(3), pp. 429–441.##Galindo, T. and Hermida, M. A. (2018), Effects of thermophysiological and non-thermal factors on outdoor thermal perceptions: The Tomebamba Riverbanks case, Building and Environment, 138, pp. 235–249.##Gharai, F., Masnavi, M. and Hajibandeh, M. (2018), Urban Local-Spatial Resilience: Developing the Key Indicators and Measures, a Brief Review of Literature, Bagh-e Nazar, 14(57), pp. 19–32.##Hsieh, H.-F. and Shannon, S. E. (2005) ‘Three approaches to qualitative content analysis’, Qualitative health research. Sage publications Sage CA: Thousand Oaks, CA, 15(9), pp. 1277–1288.##ISO Standard (1998), ISO 7726: Ergonomics of the thermal environment—Instruments for measuring physical quantities, International Organization for Standardization.##Jamei, E. and Rajagopalan, P. (2017), Urban development and pedestrian thermal comfort in Melbourne, Solar Energy, Elsevier, 144, pp. 681–698.##Kim, J., Schiavon, S. and Brager, G. (2018), Personal comfort models – A new paradigm in thermal comfort for occupant-centric environmental control, Building and Environment, Elsevier, 132, pp. 114–124.##Li, K., Zhang, Y. and Lihua, Z. (2016), Outdoor thermal comfort and activities in the urban residential community in a humid subtropical area of China, Energy & Buildings, Elsevier, 133, pp. 498–511.##Lindberg, F. et al. (2016), The impact of urban planning strategies on heat stress in a climate-change perspective, Sustainable Cities and Society, Elsevier, 25, pp. 1–12.##Nazarian, N., Sin, T. and Norford, L. (2018), Numerical modeling of outdoor thermal comfort in 3D, Urban climate, Elsevier, 26, pp. 212–230.##Oke, T. R. (2002), Boundary layer climates, Routledge, London.##Perini, K. and Magliocco, A. (2014), Effects of vegetation, urban density, building height, and atmospheric conditions on local temperatures and thermal comfort’, Urban Forestry & Urban Greening, Elsevier, 13(3), pp. 495–506.##Taleb, H. (2014), Enhancing the thermal comfort on urban level in a desert area: Case study of Dubai, United Arab Emirates, Urban forestry & urban greening, Elsevier, 13(2), pp. 253–260.##Taleghani, M., Kleerekoper, L., Tenpierik, M. and Dobbelsteen, A. (2015), Outdoor thermal comfort within five different urban forms in the Netherlands, Building and Environment, 83, pp. 65-78.##Thorsson, S., Lindberg, F., Ingegard, E. and Holmer, B. (2007), Different methods for estimating the mean radiant temperature in an outdoor urban setting, International Journal of Climatology: A Journal of the Royal Meteorological Society, Wiley Online Library, 27(14), pp. 1983–1993.##https://www.google.com/earth/##

0 تأثیر روش‌های تأمین مالی مدیریت شهری بر حق‌بر‌شهر در کلانشهر تهران The Impact of Urban Management Financing Methods on the Right to the City in Tehran Metropolis https://jfaup.ut.ac.ir/article_80906.html 10.22059/jfaup.2021.306420.672494 0 امروزه چالش تأمین مالی به یکی از مهم‌ترین معضلات شهرداری‌ها به خصوص در کلانشهر تهران بدل شده که بررسی کمیت و کیفیت تأثیر این مسئله بر حق‌بر‌شهر، هدف مقاله حاضر است. روش تحقیق به لحاظ هدف کاربردی و تکنیک تحلیل داده‌ها تحلیل محتوای جهت دار از نوعِ کیفی انتخاب شده است. داده‌های مورد نیاز تحقیق از طریق مصاحبه‌ی نیمه باز با 15 تصمیم‌ساز و تصمیم‌گیر حوزه شهری گردآوری شده است. در تحلیل داده‌ها، ابتدا جملات پُرتکرار مندرج در مصاحبه‌ها اِحصا و پس از آن متغیرها و مقوله‌های لازم جهت کُدگذاری، تعیین شدند. همچنین مبتنی بر مدل تحلیلی تحقیق که تشکیل شده از 10 مؤلفه در روش‌های تأمین مالی مدیریت شهری و 4 مؤلفه در حق‌بر‌شهر است، کُدگذاری متناظر با سؤال تحقیق صورت پذیرفت. پایاییِ کُدگذاری‌ها با بکارگیری روش پایایی مرکّب محاسبه شد که حاصل آن 0.82 بود. مبتنی بر این نتایج، اخذ بهای خدمات و درآمد مؤسسات انتفاعی شهری به عنوان بهترین روش و عوارض بر پروانه‌های ساختمانی به عنوان بدترین روش‌ تأمین مالی به‌لحاظ تأثیر بر حق‌بر‌شهر تعیین شدند. در میان مؤلفه‌های حق‌بر‌شهر نیز، حق مشارکت در تصمیم‌گیری حاکمیتی دارای بالاترین اثرپذیری مثبت و حق مالکیت و دسترسی به فضا دارای بالاترین اثرپذیری منفی از روش‌های تأمین مالی است. 1 If by the end of the 20th century a citizen was defined as a national of a country, today the citizen is referred to as an urbanite who corresponds to the concept of right to the city. This has made it increasingly important to determine the proportion of citizens' rights in the face of the city and urban issues in recent years. On the other hand, the challenge of financing the management of cities has become one of the main issues of the municipalities especially in Tehran that determination quantity and quality of its impact on the right to the city is the subject of this research. The research method is applied in terms of purpose and data analysis technique is qualitative directed content analysis. The required data were collected through 15 semi-open interviews with experts. In data analysis, the most frequently used concepts in interviews were extracted and then coded categories were identified. Then, based on the analytical research model consisting of 3 dimensions and 10 components in the variables of financing methods of urban management and 2 dimensions and 4 components in the right-to-city variable, the coding process corresponding to the research question was performed. The reliability of the coding was calculated using composite reliability technique with an output of 0.82. The results showed that the cost of services and income of urban for-profit organizations are the most favorable and the complications on building permits are the most undesirable methods of financing are the effect on the right to the city. Also among the right-to-city components, the right to participate in sovereign decision making take the most positive effect from urban management financing methods, and the right to ownership and access to space take the most negative effect from financing methods. In inferring from the results, it can be pointed out that the methods that are more transparent and follow the demands of the citizens, have become more desirable. Also, methods whose non-cash nature is superior to their cash nature are less desirable due to the non-transparent mechanism of their collection and absorption. It seems that the use of financing methods based on the transfer of capital assets is common due to their accessibility and alternative options due to the need for in-depth, accurate measurement, time-consuming cost-benefit analysis and in general Due to the need for reflection, more reflection and work to identify, test and use them are not considered. Meanwhile, the lack of proper oversight of municipal budget approvals by the relevant organizations has led to the institutionalization of unsustainable financing methods in this organization. From a legal point of view, the property of the people is inviolable and their property is so important that Article 51 of the Constitution makes the establishment of any kind of tax subject to the rule of law. Therefore, the acquisition of citizens' property in illegal ways and under the cover of public power and with the motive of managing the affairs of the city is prohibited. 17 29 غلامرضا کاظمیان Gholamreza Kazemian دانشیار مدیریت شهری دانشگاه علامه طباطبایی Iran kazemian1344@gmail.com غلامرضا کامیار Gholamreza Kamyar وکیل پایه یک دادگستری و مدرس دانشگاه Iran gkamyar@yahoo.fr امیرحسین معصومی فر - - فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مدیریت شهری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. Iran ah.masoumifar@yahoo.com Financing Urban Management Right to the city Content analysis Tehran اداره کل برنامه و بودجه شهرداری تهران (1396)، بودجه مصوب سال 1396 شهرداری تهران، نشر شهر، تهران.##اداره کل برنامه و بودجه شهرداری تهران (1395)، بودجه مصوب سال 1395 شهرداری تهران، نشر شهر، تهران.##اداره کل برنامه و بودجه شهرداری تهران (1394)، بودجه مصوب سال 1394 شهرداری تهران، نشر شهر، تهران.##اداره کل برنامه و بودجه شهرداری تهران (1393)، بودجه مصوب سال 1393 شهرداری تهران، نشر شهر، تهران.##رفیع پور، فرامرز (1394)، تکنیک‌های خاص تحقیق در علوم اجتماعی، شرکت سهامی انتشار، تهران.##رفیعیان، مجتبی و الوندی پور، نینا (1394)، مفهوم پردازی اندیشه حق بر شهر؛ در جستجوی مدلی مفهومی، مجله جامعه شناس ایران، دوره 16، شماره 2، صص 25-47.##شریف زادگان، محمد حسین و ندایی طوسی، سحر (1394)، روش‌های پژوهش کیفی در برنامه ریزی توسعه با تأکید بر برنامه ریزی شهری و منطقه ای، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران.##کاظمیان، غلامرضا، صالحی، اسماعیل و ایازی، محمد‌هادی (1392)، مدیریت شهری؛ جلد اول مبانی و حوزه‌ها، نشر تیسا، تهران.##کریمی، عباس و کامیار، غلامرضا (1396)، حقوق شهروندی در قلمرو شهرنشینی، نشر دادگستر، تهران.##معروفی، حسین و وحیدی برجی، گلدیس (1394)، فضا و تحقق پذیری حق شهری: شناسایی مولفه های فضایی برآمدی از حق شهری به منظور تحلیل و ارزیابی پروژه نواب در تهران و لا دفانس در پاریس، فصلنامه مطالعات شهری، دوره 4، شماره 16، صص 5-14.##هادی زنوز، بهروز (1385)، بازنگری ساختار نظام درآمدی شهرداری تهران، شرکت خدمات مدیریت ایرانیان، تهران.##هولستی، اُله آر (1373)، تحلیل محتوا در علوم اجتماعی و انسانی، ترجمه نادر سالارزاده امیری، انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.##Attoh, A. K (2011), What kind of right is the right to the city?, Progress in Human Geography, 35(5), pp. 669-685.##Besley, T. and Coate, S (2003), Centralized Versus Decentralized Provision of Local Public Goods: A Political Economy Approach, Journal of Public Economics, 87(12), pp. 2611-2637.##Harvey, D (2008), The New Imperialism: Accumulation by Dispossession. Socialist Register, 40(3), pp. 63-87.##Isin, E (2000), Introduction: democracy, citizenship and the city, New York, Routledge.##Jabareen, Y (2014), The right to the city, revisited Assessing urban rights - The Case of Arab Cities in Israel, Habitat International, 41, pp. 135-141.##Kracauer, S (1952), The Challenge of Qualitative Content Analysis, International Communications Research, 10 (4), pp. 642-631.##Lefebvre, H (1996), Space and Politics. In: Kofman E. and Lebas E. (eds), Cambridge, Blackwell.##Purcell, M (2002), Excavating Lefebvre: The right to the city and its urban politics of the inhabitant, GeoJournal, 58 (2-3), pp. 99-108.##Purcell, M (2013), Possible worlds: Henri Lefebvre and the right to the city,  Journal of Urban Affairs, 36(1), pp. 141-154.##Taylor, P (2006), The Urban Governance Index: A tool to measure the quality of urban governance, Paris: Presentation to UNESCO UNHABITAT meeting.##

0 بررسی چالش های آموزش طراحی معماری در روش تکه انگاری ( با استفاده از روش پژوهش ترکیبی ) The challenges of teaching architectural design in the collage method with using the mixed research method https://jfaup.ut.ac.ir/article_77186.html 10.22059/jfaup.2020.295832.672410 0 پژوهش به دنبال دریافت چالش های روش تکه انگاری با هدف ارتقاء آموزش دانشجویان معماری در هر گام آن می باشد. نخست نظریات پژوهشگران در ارتباط با فرایند طراحی با کمک مطالعات اسنادی و کتابخانه ایی به روش توصیفی –تحلیلی و در سه نسل خردگرا ، فرایندگرا و هنجاری مطالعه شد . چالش ها از دیدگاه فراگیرندگان، در سه مقوله ابهامات، تاکیدات و نکات مثبت و منفی ، و با دریافت از 24 گویه، ارزیابی شد. روش تحقیق پژوهش از نوع ترکیبی و تحلیل داده ها از نوع بهم تنیده است . ابزار گرد آوری داده ها ، پرسشنامه های بسته ، مشاهده و مصاحبه های عمیق و بحث های گروهی و مطالعه دستنوشته های دانشجویان در سال های متمادی است . ابزار تحلیل داده ها نرم افزار SMART – PLS می باشد . یافته ها نشان می دهد که روش تکه انگاری جزیی از الگوهای فرایندگرا و در مسیر خلق ایده با الگوهای قیاسی و بهره مندی از استعاره عمل می کند . نتایج نشان می دهد، پر چالش ترین گام ، ورود به وادی تکه انگاری ، رسیدن به اسکیس های اولیه و تهیه گزارش نهایی است. این روش در مسیر خلق ایده بسیار تاثیر گذار تر است. 1 Creating ideas as an important part of the architectural design process has always been a focus of design education. The present study aims to address the challenges of the Collage methodology. Collage methodology is a creative and multi-sensory design method between the teacher and the student. This is both a technique for providing space and a way to generate space. Space is provided when the images are combined. Transitioning from Collage to three-dimensional space is in fact a subjective and abstract phenomenon, an objective reality that requires a strong and widespread creative and visual power. He remembers a variety of hidden angles and the nature of the designer, after which the nature of the images in his mind is criticized and connections between them by understanding the properties and similarities of the spaces, and by receiving a metaphor. In the first part, this research examines the different theories of researchers regarding the design process with the help of documentary and library studies and the descriptive-analytical method in three categories: rational, process oriented, and normative, and the thematic creation method was expressed in different periods. The place of the Collage method in relation to the design process and the idea creation method was identified. In the second part of the field survey, the challenges of Collage learning from the learners' point of view in three categories (ambiguities and perceptions, emphasis, expressing positive and negative points) are evaluated in each step of the training.The steps of Collage method are : Communication with the Master and Communication with the method and description of the program, Selection of patche, Entering the Collage method, Look at and recognize images and analyze images, Crack images, Making replica and transferring collage space from subject to object,The basic foundation of the plan and getting to the initial sketches, completion stage additional reports. The questionnaires were conducted through closed-ended questionnaires, direct observation and in-depth interviews and group discussions, and by studying the manuscripts of the students during the many years they wrote at the end of each session and their perceptions of that exercise. Statistical sample number was considered as the maximum of Cochran formula, ie 380 samples. Of these, 90 were extracted from student collages and exercises during the three semesters of February to February 98 at the College of Fine Arts working with this method, and 290 were taken from student manuscripts of previous years. Assigned. Data analysis was done through SMART - PLS software. The results of this study highlight the most important challenges facing architecture students in the process of Collage and show that this Collage method operates as a part of the micro-process in the way of idea creation with deductive patterns and metaphoric benefits. The most challenging step is to teach Collage techniques, entering patchwork, getting initial sketches, and preparing a final report. Studies have shown that although this approach can be helpful in different parts of the design process, it is much more effective in creating ideas 31 42 ریحانه مطهری راد reyhane motahary rad گروه معماری ، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی ، جزیره کیش ، ایران ، Iran reyhane.motahary@gmail.com علی اصغر ادیبی ali asghar Adibi دانشیار دانشکده معماری ،پردیس هنرهای زیبا ، دانشگاه تهران ، تهران ، ایران Iran adibi@ut.ac.ir حسنعلی لقائی Hasan ali Laghai استادیار دانشکده شهرسازی ،پردیس هنرهای زیبا ،دانشگاه تهران ، تهران ، ایران Iran hlaghai@ut.ac.ir "Design Process" "Solutions" "Collage" "Challenges" اسلامی، غلامرضا (1392(، درس گفتار مبانی نظری معماری: عینک مان را خودمان بسازیم، پژوهشکده هنر، تهران.##الکساندر، کریستوفر (1392)، سرشت نظم ساختارهای زنده در معماری، ترجمه رضا سیروس صبری و علی ا کبری، پرهام نقش، تهران.##پناهی، سیامک؛ رحیم هاشم پور و سید غلامرضا اسامی (1393)، معماری اندیشه، از ایده تا کانسپت، نشریه هویت شهر، دوره 8، شماره##17، صص. 25 - 34##دورک، دانا پی (1393)  برنامه دهی معماری، مدیریت اطلاعات برای طراحی، ترجمه امیرسعید محمودی، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.##رضایی، محمود( 1393)، آنالوطیقای طراحی، بازنگری انگاره ها در فرآیند طراحی فرم و فضای معاصر، انتشارات دانشگاه آزاد اسامی واحد تهران مرکزی، تهران.##لاوسون برایان (1384)، طراحان چگونه می اندیشند، ابهام زدایی از فرآیند طراحی، ترجمه حمید ندیمی، مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران.##لنگ، جان  (1386)، آفرینش نظریه معماری، نقش علوم رفتاری در طراحی محیط، ترجمه علیرضا عینی فر، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.##محمودی، امیرسعید  (1383) تفکر در طراحی، معرفی الگوی تفکر تعاملی در آموزش طراحی، مجله هنرهای زیبا، شماره 20، صص27- 36.##محمودی، امیرسعید؛ باستانی، مهیار(1397) رو شهای خلق ایده و کانسپت در فرآیند طراحی معماری، مجله هنرهای زیبا، شماره23، صص 5-18##ندیمی، حمید( 1378). جستاری در فرایند طراحی. مجله صفه. انتشارات دانشگاه شهید بهشتی. شماره 29.##Abel, Chris (1988), Analogical Models in Architecture and Urban Design, METU JFA, 8(2), pp 161-188.##AIA National (2007), Integrated Project Delivery: A Guide, AIA California Council. United States of America.##Alexander, Christopher (1979), The Timeless Way of Building, Oxford University Press, New York.##Alexander, Christopher (1977), A pattern Language, Oxford University Press, New York.##Broadbent, G (1973), Methodology in the service of delight, InProceedings of the 4th Annual Conference of Environmental DesignResearch Association-EDRA, pp 314-318.##Darke, J (1979), The Primary Generator and the Design Process, Design Studies, 1(1), pp. 36- 44.##De Vries, Marc J; N. Cross & D.P.Grant (1993), Design Methodology and Relationships with Science, Kluwer Academic Publishers,Netherlands.##Durand, Jean-Nicolas-Louis (2000), Précis of the Lectures on Architecture, translation by David Britt, Getty research Institute,Los Angeles.##Wingardh, Gert & Wærn, Rasmus (2008), Crucial Words: Conditions for Contemporary Architecture, Birkhäuser GmbH.##Salama, A)2008 (, New trends in architectural education:Designing the design studio.. Arti-arch.##

0 ارزیابی رابطه آموزش دانشگاهی و فعالیت حرفه‌ای در رشته‌های معماری و شهرسازی نمونه تفصیلی: دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر Evaluating the Relationship Between Education and Professional Activity in Architecture and Urban Planning Detailed study: School of Architecture and Urban Planning, University of Art https://jfaup.ut.ac.ir/article_80907.html 10.22059/jfaup.2021.307181.672505 0 وجود فاصله میان آموزش دانشگاهی و فعالیت حرفه‌ای در رشته‌های معماری و شهرسازی در ایران مسئله‌ای جدی و رو به رشد است. مطالعه دقیق این فاصله، علل و وجوه مختلف آن و همچنین ارزیابی صحیحی از انتظارات و رویکردهای طرفین، لازمه اصلاح وضع موجود و دستیابی به فضای عمومی سالم در این رشته‌ها است. ابتدا عمق آسیب موجود، وجوه و دلایل مختلف آن و اهمیت تلاش برای اصلاح آن از مصاحبه با صاحبنظران حرفه و برخی مسئولین ارگان‌های دولتی و دانشگاهی روشن می‌شود. سپس ارزیابی دقیقی از وضعیت دانش‌آموختگان، با ارائه پرسش‌نامه‌ای در دفاتر حرفه‌ای انجام می‌شود، که نتایج آن به صورت قیاسی با پرسش موازی از دانشگاه، در محدوده اساتید و دانشجویان، و نگاهی به فضاهای آموزشی و حرفه‌ای در کشورهای دیگر مورد بررسی تفسیری قرار می‌گیرد. در نتیجه این پرسش مشخص می‌شود که بیشترین مشارکت دانش‌آموختگان این رشته‌ها در فعالیت حرفه‌ای در تهیه مدارک است و از سطح تخصصی پایین‌تری نسبت به کشورهای دیگر برخوردار است، توانمندی دانش‌آموختگان از نظر دانشگاه نزدیک به متوسط و از نظر حرفه‌، به خصوص در زمینه دانش فنی و اجرایی و دانش علمی و حقوقی، بسیار ضعیف است و همچنین مهمترین معیارهای دفاتر بر خلاف کشورهای دیگر بر موضوعات اخلاق و انگیزه متمرکز است. 1 The gap between education and the profession is one of the serious obstacles in architecture and urban planning in Iran. This study investigates this gap, by using the interview and questionnaire techniques, asking faculty members, students, professionals, and head members of related organizations. The research first studied the School of Architecture and Urban Planning in the University of Art. The research area was expanded after that including the most universities of Iran. The studies of the relationship between the profession and university in architecture and urbanism indicate, there is a significant gap based on the interview and questionnaire results of both communities. To reduce this gap, both sides must strive, while the professionals and faculty members look at the issue from different perspectives. The evaluation of graduates' collaboration in professional activities, indicates that graduates do not have the necessary efficiency in entering most professional activities and are mainly engaged in drawing and documentation. Studies show that the universities not only do not fulfill the mission of determination the professional path but also concede education to the profession. The experience of the world's top universities shows that they positively manage their reciprocal relationship with professional organizations in this field by accepting each other's demands credibility. This study illustrates that the professionals evaluate graduates' ability, in different fields of education, clearly much lower than the university members. Both parties agree on a general issue but there is a significant difference in an accurate assessment of the situation. "Software skills" training, which has received relatively low points from students, is known as the only strength of graduates in the profession. The faculty members gave the lowest mark to the fields of " Scientific and Legal Knowledge", but the professionals evaluated it even lower as well as the field of "Technical and Executive Knowledge" and "Up-to-Date and Technological Knowledge". The most consensus of the two sides is in the approximately positive evaluation of the fields of the "Drawing and Hand Sketch Skills", "Research Skills" and "Theoretical, Artistic and Philosophical Insights". The final judgment about the importance and efficiency of education in these areas needs wider perspective and cannot be discussed fully in this study. It seems that the lack of empowerment of students based on professional demands and making excess capabilities in the university led to a supply and demand system, which is mainly managed by a third party, motivated by income. In a similar situation, in other countries, the university in cooperation with the profession manages this gap. Furthermore, the importance of factors related to motivation, discipline, and ethics is clear in evaluating the profession's criteria for the recruitment of the graduates. These areas are currently outside of the official focus of universities. In comparison, other countries in these criteria focus on scientific issues and a higher level of professional expectations. In general, the relationship between university and profession in Iran requires serious and careful attention and extensive research and operations; It demands action by both parties to reduce the gap and increase efficiency. 43 54 پیونیک سیمونی Punik Simoni استادیار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر Iran punik777@yahoo.com مریم عباسی Maryam Abbasi دانشگاه صنعتی دورتموند Iran maryabasi10@gmail.com Architecture Urban Planning University profession Educational evaluation اسلامی، غلامرضا (1392)، درس گفتار مبانی نظری معماری، عینکمان را خودمان بسازیم، نشر علم معماری، تهران.##حجت، عیسی (1391)، مشق معماری، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.##رستمی نجف‌آبادی، مصطفی و جهانبخش، عباس (1392)، راهکارهای ارتقای نقش دروس فنی در توان حرفه‌ای فارغ‌التحصیلان کارشناسی معماری، نشریه مطالعات تطبیقی هنر، دوره 3 شماره 6، صص 99 - 111.##سرمد، زهره، بازرگان، عباس و الهه حجازی ( 1395)، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، نشر آگه، تهران. ##شریعت راد، فرهاد و مهدوی چور، حسین (1387)، ارزیابی نقش درس ظرح معماری 4 در توان حرفه ای دانش آموختگان معماری دانشگاه یزد، نشریه هنرهای زیبا، شماره 36، صص 22 49-57.##فرضیان، محمد و کرباسی، عاطفه (1393)، تجربه‌ای در افزایش کیفیت آموزش معماری، کسب مهارت در آشنایی با مراتب اجرایی ساختمان، پنجمین همایش آموزش معماری، دانشکده معماری دانشگاه تهران، تهران.##کاملی، محسن، عظمتی، حمیدرضا و رمضی فرزانه (1395)، نقش دانش طراحی معماری در توانبخشی حرفه ای مهندسان معماری، نشریه فناوی آموزش، دوره 11، شماره 1، صص 71 – 80. ##گروت، لیندا و وانگ، دیوید (1394)، روش‌های تحقیق در معماری، مترجم علیرضا عینی‌فر، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.##لنگ، جان (1390)، آفرینش نظریه‌های معماری، مترجم علیرضا عینی‌فر، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.##لیتکوهی، ساناز، لیتکوهی، ساچلی و قربانی، علی (1387)، بررسی وضعیت حرفه‌ای فارغ‌التحصیلان معماری، نقش آموزش‌های آکادمیک در آماده‌سازی حرفه‌ای دانشجویان، سومین همایش آموزش معماری، دانشکده معماری دانشگاه تهران، تهران. ##مستغنی، علیرضا و بیتی حامد (1393)، بررسی محتوای درس مصالح ساختمانی در حوزه دروس فنی در برنامه آموزشی دوره کارشناسی معماری با تاکید بر تربیت فارغ التحصیلان معماری با توانایی مشارکت در پروژه های اجرایی، پنجمین همایش آموزش معماری، دانشکده معماری دانشگاه تهران، تهران.##مفیدی، محمدرضا (1396)، روش تحقیق در معماری، فرآیند تدوین پروپوزال، پایان‌نامه، مقاله، انتشارات سیمای دانش، تهران.##ناری قمی، مسعود (1390)، دیدگاه هنجاری هنرجویان رشته نقشه‌کشی معماری در مورد معماری و جایگاه آن: نمونه موردی شهر قم، نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، شماره 46، صص 63-74. ##ناری قمی، مسعود و بحرینی، حجت الله (1397)، جایگاه میانی در نظام حرفه‌ای معماری و ساختمان (مطالعه موردی: دفاتر نظام مهندسی شهر قم)، ماهنامه باغ نظر، شماره 15 (66)، صص 15-28.##برنامه‌های درسی مصوب وزارت علوم، برگرفته در تاریخ بهمن 1397 از نشانی اینترنتی :##https://prog.msrt.ir/fa/grid/113/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7##برنامه درسی کارشناسی شهرسازی مصوب 7/8/91 ، برنامه درسی کارشناسی مهندسی معماری مصوب 18/12/92 دانشگاه تهران، برنامه درسی کارشناسی ارشد معماری مصوب 18/12/92 دانشگاه تهران، برنامه درسی کارشناسی ارشد معماری و انرژی مصوب 12/9/91، برنامه درسی کارشناسی ارشد معماری داخلی مصوب 23-4/92، برنامه درسی کارشناسی معماری داخلی 31/6/92، برنامه درسی کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت مصوب 16/4/92، برنامه درسی کارشناسی ارشد طراحی شهری مصوب 23/4/92، برنامه درسی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری مصوب 23/4/92 ، برنامه درسی دکتری شهرسازی مصوب 23/4/92 ، برنامه درسی دکتری معماری مصوب 8/12/72##اطلاعیه‌های فرصت‌های شغلی، بر گرفته در تاریخ اردیبهشت 1398 از نشانی‌های اینترنتی :##www.indeed.com , www.ribaappointments.com , www.recruitbamboo.com##اطلاعات رده بندی دانشکده‌ها و دانشگاه‌های معماری و شهسازی برگرفته در تاریخ خرداد 1398 از نشانی اینترنتی: https://www.topuniversities.com/university-rankings/university-subject-rankings/2019/architecture##اطلاعات آموزش‌های تکمیلی دانشگاه‌های پیشرو در دنیا بر گرفته در تاریخ خرداد 1398 از نشانی‌های اینترنتی:## ww.ocw.mit.edu , www.ucl.ac.uk/short-courses , www.online-learning.tudelft.nl , www.ethz.ch/en/studies/non-degree-courses , www.berkeley.edu , www.execed.gsd.harvard.edu , www.msa.ac.uk/study##

0 وارسی معماری دوره‌ی آغاز ایلامی و ایلامی به روایت تل ملیان به مثابه شهر کهن انشان در فارس Examining the architecture of the proto Elamite and Elamite periods according to Tal-e-Malyan as ancient city of Anshan in Fars https://jfaup.ut.ac.ir/article_80908.html 10.22059/jfaup.2020.280559.672263 0 شهر انشان در حوضه‌ی رود کُر در فارس قلب سرزمین ایلامی است که شواهد برجسته‌ای از معماری دوره‌ی آغاز ایلامی و هزاره‌ی چهارم و سوم ق.م. نیز در آن وجود دارد. با وجود اهمیت این شهر، مطالعه‌ی دقیق یافته‌ها و آثار معماری آن به زبان فارسی در محوطه‌ی تل ملیان محدود است. این پژوهش پس از مطالعه‌ی منابع دست اول کاوش، شواهد یافته‌های کلیدی تل ملیان به مثابه شهر انشان همانند آجر و گل نوشته‌ها به خط میخی را واکاوی و بقایای معماری را در مقایسه‌ی با اشیاء یافت شده وارسی می‌کند. به طور ویژه وجود دیوار شهر، بافت مسکونی ممتاز و بناهای اداری-تجاری، بخش‌هایی همانند اتاق مرکزی با اجاق چسبیده به دیوار و ورودی در طرفین آن در قلب مجموعه‌ها، تزیینات و نقاشی دیواری رنگارنگ، هندسه راست گوشه و سازماندهی فضایی خطی، خشت چینی منتظم و دیوارهای پیوسته، بیانگر ساخت و ساز پیشرفته‌ی شهری و عملکرد فرامحلی تل ملیان در دوران آغاز ایلامی است. وجود بنای یادمانی با سازماندهی فضایی حیاط مرکزی و رواق در ایلام میانه و شواهد نظام ثبت تبادلات کالاهای فرامنطقه‌ای نمایانگر تکامل این شهر در دوران تمدن ایلام میانه است. با توجه به نبود بقایای معماری بر روی زمین این پژوهش به تک نگاری با مطالعه منابع دست اول باستانشناسی و تاریخی پرداخته است. 1 The city of Anshan in the basin of the Kur River is the heart of the Elamite land during the late third millennium/early second millennium BC. However, there are important architectural remains in Proto Elamit period in this city During 3400-2800 B.C. as well. Numerous Elamite inscriptions found in Susa cited the Middle Elamite Empires, kings of Susa or Anshan. Although Susa has a continuity of accommodation during the pre-Islamic period and the site is well recognized, the exact location of Anshan was ambiguous. There were several discussions and assumptions about the location of the capital of Anshan (For example by Roman Ghirshman). After the excavations of William Sumner and Elizabeth Carter in 1970s, new findings specifically the Lambert brick, the Elamite Cuneiform inscriptions of clay tablets found in burned building of EDD operation and Elamite glazed clay knob, showed Tall-e-Malyan is the city of Anshan. Despite the importance of this city and rich archeological resources in English, a careful study of its findings and architectural remains in the excavated area of Tal-e-Malyan is limited in Persian. The research method is monograph and due to the lack of architectural remains on the ground, it has been done with the help of studying the first-hand sources such as monographs of (Sumner, 2003), (Nicolas, 1990), (Carter, 1996), (Miller, 2004), and (Alden, 2005). At first, evidences of city of Anshan found in Malyan were presented in archeological findings. Later, the plan of buildings were analyzed. Every important object or building division and details that were related to the rooms, open spaces and corridors of excavated plan such as copper objects or hearts were documented in analytic tables and were presented by color coding of the plans. In ABC, 4 building levels and in AUD, 3 building levels were examined in Proto Elamit period. In EDD, an important building with a corridor and central courtyard is examined in middle Elamite period. Findings showed that there are important evidences of advanced architectural remains in details, functions and divisions in Malyan, proper for an important city such as:1- A 20 m wide city wall that encloses a 200-hectare area (Miller, Sumner, 2004) 2-The high-status residential area and commercial-scale craft production and associated record keeping in proto Elamite period (Sumner, 2003) and extra-local trade in the Middle Elamite period (Carter, 1996). 3.Progress in architectural structure and space such as regular size mud brick, use of lime mortar, use of installation-related details such as drainage pits, regular masonry work as perpendicular walls with bonded intersections, linear spatial organization, presence of decorated spaces with wall paintings, elaborated rooms with rectangular hearth in proto Elamite period. Two important features in Iranian architecture as central courtyard and a columned corridor around it which is common specifically in caravanserais of Sassanid period in found in burned building of Middle Elamite period in EDD operation which turn the origin of these two important features back to second millennium B.C. The research ends with a focus of the need to preserve Malyan as an important heritage of Proto Emlite and Elamite period. 55 66 الهام اندرودی Elham Andaroodi دانشیاردانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران Iran andaroodi@ut.ac.ir محمدحسن طالبیان Mohammad Hasan Talebian معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Iran talebian@miras.ac.ir عباس محتشم Abbas Mohtasham دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Iran abas.mohtasham@ut.ac.ir Anshan Proto Elamite and Middle Elamite Tal-e-Malyan analysis of architectural remains painting on plaster Spatial Organization اَمیه، پیر، 1389، شوش شش هزارساله، ترجمه­ی علی موسوی، نشر فروغ دانش.##ارفعی، عبدالمجید، 1365، فرمان کوروش بزرگ، تهران، فرهنگستان ادب و هنر.##علیزاده، عباس، 1383، منشاء نهادهای حکومتی در پیش از تاریخ فارس (تل باکون، کوچ نشینی باستان و تشکیل حکومت های اولیه)، ترجمه کوروش روستایی، تهران، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور.##علیزاده، عباس،1387، شکل گیری حکومت عشایری و کوهستانی عیلام باستان. انتشارات سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، استان چهارمحال و بختیاری.##کامرون، جرج، 1365، ایران در سپیده دم تاریخ، ترجمه­ی حسن انوشه، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.##گیرشمن، رمان (1346)، هنر ایران در دوران ماد و هخامنشی، ترجمه­ی عیسی بهنام، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.##ملک شهمیرزادی، صادق، 1372،”ایلام نخستین دولت فدرال جهان“، نشر دانش،خرداد و تیر 1372، 13 (4)،صص 261 -265.##والا، فرانسوا، 1373، ”ایلام و شوش“، ترجمه­ی آ، همپارتیان، میراث فرهنگی، تابستان و پاییز 1373،صص 12.##هینتس، والتر ، 1376، دنیای گمشده ایلام، ترجه فیروز فیروزنیا، تهران: نشر علمی و فرهنگی.##Alden, John R., Abdi, Kamyar, Azadi, Ahmed, et al. 2005. “Fars Archeology Project: Excavations at Tal-e Malyan”. in Iran. 43.##Carter, Elizabeth, and Matthew W. Stolper. 1976. “Middle Elamite Elam”. Expedition 18(2), 33-42. ##Carter, Elizabeth. 1996. Excavations at Anshan (Tal-e Malyan): The Middle Elamite Period, MER 2, University Museum Monograph 82, Philadelphia.##Desset, Francois. 2014. “An Architectural Pattern in Late Fourth-Millennium BC Western Iran: A New Link Between Susa, Tal-I Malyan, and Godin Tepe”. Iran. 52. 1-18.##Langsdorff, Alexander and McCown, Donald .1942. Tall-i Bakun A, A Season of 1932 . Oriental Institute Publication 59. Chicago: Oriental Institute.##Miller, Naomi F, Sumner, Williamm M. 2003. The Banesh-Kaftari Interface. The View from Operation H5, Malyan, January 2003, Iran 41,7-19.##Reiner, Erica. 1973. “The Location of Anšan”. Revue d'Assyriologie et d'archéologie Orientale LXVII- 57-62.##Sumner, William. 2003. Early urban life in the land of Anshan: excavations at Tal-e Malyan in the highlands of Iran. Philadelphia: University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology##Sumner, William, "The Banesh Cultural Phase in the Kur River Basin, Iran: Chronology and Excavations at Tal-i-Malyan". Background paper presented at the Tubingen J emdetNasr Colloquium.##Waters, Matthew W. .2004. “Cyrus and the Achaemenids”. Iran XLII. 91-102.##UNESCO World Heritage Sites, Susa. 2015. Dossiers, Nomination file, last accesees in##https://whc.unesco.org/en/list/1455/Dossiers/##

0 تبیین سطوح، شاخصه‌ها و مراتب شفافیت در فضای معماری Investigation the levels, Features and hierarchies of transparency in Architectural space https://jfaup.ut.ac.ir/article_80909.html 10.22059/jfaup.2021.302978.672459 0 «شفافیت» در معماری از مفاهیم جدیدی است که اندیشمندان بسیاری آن را جزئی از اصول معماری محسوب نموده و معتقدند که معماری درگذر تاریخی، به‌سوی افزایش شفافیت فضایی پیش‌رفته‌است. این درحالی است که شفافیت، با مفاهیم جاری در بعضی خانه‌های سنتی مانند درونگرایی، محرمیت و فضای خلوت تباین دارد. لذا در این رابطه بایستی ابتدا به معنا و مفهوم دقیق شفافیت پرداخت تا ضمن تعیین چارچوب برای آن، بتوان اصل شفافیت در معماری را بررسی کرده و شاخصه‌ها و معیارهای استفاده از آن را مشخص نمود. در این پژوهش، خانه رسولیان یزد به عنوان نمونه، مورد مطالعه قرار گرفته‌است. این پژوهش از نوع کیفی و به روش توصیفی‌ تحلیلی است، بدین منظور ابتدا اطلاعات حاصل از مطالعات کتابخانه‌ای و منابع اسنادی مورد بررسی قرارگرفت و با رویکرد تطبیقی مورد‌‌محور، شفافیت در خانه‌ سنتی رسولیان ارزیابی -شد. براساس نتایج این پژوهش، شفافیت را می‌توان در چهار سطح؛ شفافیت کالبدی-سازه‌ای، شفافیت بصری-ادراکی، شفافیت رفتاری-عملکردی و شفافیت معنایی-مفهومی در فضای معماری تبیین نمود. شفافیت معنایی-مفهومی در معماری سنتی ارجحیت بیشتری دارد. همچنین با توجه به شاخصه‌های شفافیت در خانه رسولیان مشخص گردید، برای معماران همیشه ایجاد شفافیت حداکثری فضا مدنظر نبوده بلکه در بعضی از شاخصه‌ها، رویکردی کنترلی اتخاذ گردیده است. 1 Transparency in architecture is one of the new concepts that in numerous scholars' perspective, it has been the cornerstone of architecture, and through the historical passage of architecture, is has always led to increased transparency. This doctrine has been accepted in Iranian-Islamic architecture by many theorists. On the other hand, the way of dealing with transparency in Iranian architecture is distinct, and the climax of these distinctions can be detected in traditional houses. Inside these houses are concepts such as introspection, secrecy, privacy, and the spatial hierarchy that differ from the concept of transparency in the modern world. Therefore, in this regard, we first need to comprehend the exact notion and concept of transparency in order to determine the framework for it, so that the principle of transparency in traditional Iranian houses can be explained and the criteria and standards for its use can be identified. In this regard, Rasoulian Yazd House has been selected as the case study for detailed examination. First, the descriptive-analytical method examines the information adopted from library studies and documentary sources and presents a table and graphs with a comparative approach to assess transparency in traditional houses. Obtained results show that transparency can be divided in four categories. 1- Skeletal-structural transparency that resulted in technological and structural system improvements for reducing materials and increasing space, it appears in geometrical and physical characteristics, it is tangible and comparable, it contains materials and skeletal-structural characteristics of the building. 2- Visual-perceptual transparency that is for increasing relation between interior and exterior and persistence of vision is obtained by viewers comprehension via five senses specially sight sense. 3- Behavioral-functional transparency helps to reach a correct comprehension of behavior and function in space, it can be obtained by moving in space. It is related to viewer’s awareness of spatial continuity and shell structure of space that is beyond visual features and it is for understanding discipline and organizing space. 4- Semantic-conceptual transparency is rooted in culture, beliefs, and concepts of society, it is accompanied by paraphrasing. Hence, it cannot be understood by each viewer easily, viewer needs to have enough familiarity with these concepts and foundations. Transparency which is obtained via this is placed in the highest level. Owing to rich culture, philosophical and mystical foundations Iranian architectures have paid more attention to semantic-conceptual transparency. By investigating transparency characteristics in Rasoulian house, it was determined that these characteristics had not always been for increasing transparency, some of these characteristics had been for control. In such houses, transparency is a more special and more sensitive issue owing to some concepts including introversion and privacy, these concepts are in contraction to transparency apparently, it has made some people think Islamic architecture is opaque. On the other side, some try to justify it by referring to postmodern approach. Whilst based on the current study transparency approach is not a clarification or elimination method but it is a control method that has been used in Rasoulian house by architectural plans and using architectural elements. 67 78 پریسا هاشم پور Parisa Hashempour دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران. Iran p.hashempour@tabriziau.ac.ir احمد میراحمدی Ahmad Mirahmadi دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران Iran a.mirahmadi@tabriziau.ac.ir transparency of architectural space skeletal-structural transparency visual-perceptual transparency behavioral-functional transparency semantic-conceptual transparency Rasoulian Yazd House اردلان، نادر و بختیار، لاله (1391)، حس وحدت؛ نقش سنت در معماری ایرانی، ترجمه حمید شاهرخ، انتشارات خاک، اصفهان.##آرنهایم، رودلف (1382)، پویه­شناسی صور معماری، ترجمه مهرداد قیومی بیدهندی، انتشارات سمت، تهران.##آریان­پور، منوچهر (1379)، فرهنگ پیشرو آریان­پور، نشر جهان رایانه، تهران.##بابایی، محمدرضا؛ سلطان­زاده، حسین و شریک­زاده، مسعود (1390)، مقدمه­ای بر مفهوم و انواع شفافیت در هنر و معماری معاصر غرب، نشریه انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، (3)، صص 5- 16.##بورکهارت، تیتوس (1392)، هنراسلامی؛ زبان و بیان، ترجمه مسعود رجب­نیا، انتشارات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (سروش)، تهران.##پرتویی، پروین (1388)، پدیدارشناسی معماری، انتشارات فرهنگستان هنر، تهران.##پوراحمدی، محبوبه (1392)، بررسی الگوهای پایداری در معماری خانه های سنتی مهریز، نشریه شهر و معماری بومی، 2(3)، صص 64-55.##پیرنیا، محمدکریم (1386)، سبک­شناسی معماری ایرانی، انتشارات سروش دانش، تهران.##حاجی­قاسمی، کامبیز (1383)، گنجنامه؛ دفتر چهاردهم: خانه­های یزد، انتشارات روزنه، تهران.##حائری مازندرانی، محمدرضا (1388)، نقش فضا در معماری ایران، انتشارات دفتر پژوهش­های فرهنگی، تهران.##حدادی، بهاره (1386)، شفافیت نفی و شفافیت روان در معماری داخلی، معماری و ساختمان (14).##حمزه­نژاد، مهدی و دشتی، مینا (1395)، بررسی خانه­های سنتی ایرانی از منظر پدیدارشناسان و سنت­گرایان معنوی، فصلنامه نقش جهان، 2 (6):، صص 24- 35.##دری، علی و طلیسچی، غلامرضا (1396)، تبیین شفافیت ساختار فضایی معماری ایران در دوره صفویه مطالعه موردی: کوشک هشت بهشت و مسجد امام اصفهان، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 7 (27)، صص 41 – 50.##دهخدا، علی­اکبر (1386)، لغت­نامه دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.##دیبا، داراب (1378)، حصول زبانی نو برای معماران ایران، معماری و شهرسازی 7 (50و51).##راپاپورت، آموس (1388)، انسان شناسی مسکن، ترجمه خسرو افضلیان، انتشارات حرفه هنرمند.##ریگین، چارلز (1394)، روش تطبیقی: فراسوی راهبردهای کمی و کیفی، ترجمه محمد فاضلی، انتشارات آگه، تهران.##زوی، برونو (1376)، چگونه به معماری بنگریم، ترجمه فریده کرمان، انتشارات شهیدی، تهران.##سالاری، سوگل؛ محمدی، بهزاد و پیری، سعید (1392)، بررسی تحلیلی نمود شفافیت و تاکید بر کاستن از ماده و افزایش فضا در برخی نمونه­های ارزشمند معماری ایرانی، پژوهش­های شهری هفت حصار، 1 (4)، صص 71- 81.##سعادت، داوود؛ اعتصام، ایرج؛ مختاباد امرئی، سیدمصطفی و مهدوی­نژاد، محمدجواد (1396)، تبیین مفهوم شفافیت در دوره­های مدرن. پست مدرن و ارزیابی آن در معماری اسلامی ایرانی، فصلنامه پژوهش­های معماری اسلامی، 5 (15)، صص 75- 90.##طهوری، نیر (1384)، تجلی باورهای اعتقادی و مفاهیم عرفانی در هنر و معماری و شهرسازی سنتی ایران، در مجموعه گفتارهای اولین و دومین معماری ایران، اصفهان.##عمید، حسن (1390)، فرهنگ عمید، انتشارات امیرکبیر.##فلامکی، محمدمنصور (1355)، باززنده­سازی بناها و شهرهای تاریخی، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.##______ (1391)، اصل­ها و خوانش معماری ایرانی، انتشارات فضا، تهران.##نوربرگ شولتز، کریستیان (1381)، مفهومسکونت؛بهسوی معماریتمثیلی، ترجمه محمود امیریاراحمدی، انتشارات آگاه، تهران.##گروتر، یورگ کورت (1390)، زیبایی­شناسی در معماری، ترجمه جهانشاه پاکزاد و عبدالرضا همایون، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران.##گیدیون، زیگفرید (1392)، فضا زمان و معماری، ترجمه منوچهر مزینی، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران.##متدین، حشمت­الله (1386)، چهارطاقی گنبددار نقطه عطف معماری مساجد ایرانی، نشریه هنرهای زیبا، (31)، صص 39- 46.##معماریان، غلامحسین (1391)، معماری ایرانی، تقریر: محمدکریم پیرنیا، انتشارات سروش دانش، تهران.##______ (1392)، سیری در مبانی نظری معماری، انتشارات سروش دانش، تهران.##میرمیران، سیدهادی (1374)، اصول معماری ایران، مجله آبادی، 5 (19)، صص 28- 30.##______ (1377)، سیری از ماده به روح، مجله معماری و شهرسازی، 6 (43و42)، صص 94- 100.##میروکیلی، مسعود (1386)، مدرسه محله هنر و معماری یزد- انگاره­ مقدماتی طرح راهبردی، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد، یزد.##ناظر، زینب؛ بلالی­اسکویی، آزیتا و کی­نژاد، محمدعلی (1395)، ارزیابی شفافیت معنایی گنبدها در مساجد با تاکید بر عملکرد روشنایی فضایی، فصلنامه پژوهش‌های معماری اسلامی، 4 (12)، صص 94- 112.##Bachelard, Gaston (1994), The poeticsof space, translated from the French by Maria Jolas, with a new foreword by John R. Stilgoe.##Brownell, B. (2012), Material Strategies: Innovative Applications in Architecture, New York: Princeton Architectural Press.##Forty, Adrian (2000), Word and Buildings, London, Thaes & Hudson Ltd.##______  (2004), Transparency: The disconnecting concept in Architecture, wordsandbuildings, London, Thaes & Hudson Ltd.##Giedion, Sigfreid (1962), The Eternal Present: The Beginnings of Art, (Kingsport, TN: Pentheon(, (from: ‘Transparency: A Breif Introduction’).##Kepes, Gyorgy (1965), The Nature and Art of Motion, New York: George Braziller.##Rice, Peter & Dutton, Hugh (1995), Structural glass, Taylor & Francis, London.##Rowe, colin & Slutzky, Robert (1963), Transparency:literal and phenomenal, themit press, Perspecta.##

0 تحلیل نقش توسعه کارگاه مصالح شناسی در کیفیت آموزش معماری Analyzing Material Workshop Developing Role in Qualified Architectural Education https://jfaup.ut.ac.ir/article_79979.html 10.22059/jfaup.2020.285938.672306 0 بسیاری از پژوهشگران حوزه آموزش معماری معتقدند که یکی از عوامل تأثیرگذار بر کیفیت آموزش معماری، نحوه تعامل مناسب دروس کارگاهی و نظری با یکدیگر است. این پژوهش با بررسی تحلیلی ضرورت های توسعه کارگاه مصالح شناسی و تأثیر مشخصات کمی و کیفی آن در آموزش معماری، وضعیت و مشخصات این کارگاه را در دانشکده های معماری مطرح ایران و جهان مورد بررسی قرار داده است. در این مقاله، از طریق مصاحبه با استادان درس مصالح شناسی رشته معماری، برنامه دانشگاه های مختلف داخلی و خارجی در حوزه های شیوه ی ارائه این درس، امکانات اصلی، برنامه های جانبی و سرفصل های درس مقایسه شده است. با توجه به خصلت متغیر حوزه فناوری و نرخ تغییر و تحولات مصالح نوین، آموزش این حوزه معماری مستلزم ایجاد فرآیندی خلاقه در بستر تحول آفرینی در زیرساخت کارگاه مصالح شناسی است. بنابراین در این مقاله، ساختاری برای برنامه ریزی فیزیکی و عملکردی کارگاه مصالح و ساخت به منظور ارائه درس مصالح ساختمانی همگام با تغییرات فناوری معماری ارائه شده است. استفاده از این ساختار می تواند موجب تقویت انگیزه و ارتباط دانشجویان با محیط دانشکده های معماری و ارتقای کیفیت آموزش معماری گردد. 1 Many scholars in the field of architecture deem that a proper interaction between studio and classroom is one of the influential factors on the quality of architectural education. The present research has studied the status and properties of materials workshop in Iranian and international prestigious architectural schools through an analytical survey on the development of this workshop and the effect of its quantitative and qualitative features in architectural education. In this article, the program of various Iranian and foreign universities for building materials course has been compared in the fields of presentation methods, the main facilities, side programs, and topics of the course by interviewing the lectures of this course of architecture. Despite the existing scheme in some local architectural schools for elimination or merger the facilities and equipment of materials workshops, the studies of this research about the approaches of presenting the courses of building materials, and construction and materials workshops for teaching architecture in 21 schools of architecture in big Iranian and foreign universities have asserted that the trend in big and reputable international universities is the development of side-programs in materials workshops and the consolidation and extension of technological facilities and equipment in these studios. Based on worldwide experiences of material courses in architecture, the studies of this research figured out the link between the quality assurance of architectural education and maintaining the educational quality of fundamental modules by demonstrating the significance of adherence to studio training of practical courses and the attention to the importance of learning by doing for students specifically in basic units of architecture. Thus, the establishment and development of construction and materials workshop is one of the common necessities of improving the educational quality in architectural schools. The survey of findings in this research specifies that the presence of construction and materials workshop is one of the requirements of an architectural school and consequently, of appropriate training of architecture. Regarding the changing nature of technology and variation rate and alternations of new materials, the instruction of this field of architecture requires the establishment of a creative process in revolutionizing context of the materials workshop infrastructure. Therefore, a structure for physical and functional planning of materials workshop is provided in this article in order to present the course of building materials in synchronization with alternations of architectural technologies. In this article, a four-part framework is provided for development of this workshop by surveying the pedagogical experiences and approaches of different architectural schools in the world. In this framework, the minimum required equipment and facilities for the realization of the course goals is proposed by introducing two functional dimensions of this workshop including material aspect (traditional and modern) and construction process aspect (form-creation and creating the function). Moreover, a framework for the preparation of developmental and updating plans of construction and materials studio is purveyed by studying the physical facilities and existing equipment in the case studies of this research. The utilization of this structure can reinforce students' motivation and relationship with the environment of architectural school and enhance the quality of architectural training. 79 90 حسین طوسی Hossein Toosi گروه مدیریت پروژه، دانشکده معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Iran toosi@ut.ac.ir فرگل مسروری راد Fargol Masrourirad بزرگراه چمران شمال جنب هتل اوین شهرک آتی ساز فاز ۲ بلوک ۲۱ طبقه ۱۴ واحد ۲ Iran fargol.masrouri@ymail.com Building materials Materials Workshop Architectural Technology Quality of Architectural Education تهرانی، نادر (۱۳۸۸). میزگرد معماری در ایران، فصلنامه شارستان، شماره ۲۵ و ۲۶، صص۸.##حجت، عیسی (۱۳۸۳). آموزش خلاق، نشریه هنرهای زیبا، ‌شماره ۱۸، صص ۲۹-۳۰.##رستمی نجف آبادی، مصطفی و آقاحسینی دهاقانی، محمدباقر. (۱۳۹۵)، راهبردهای ارتقاء کیفیت آموزش دروس کارگاه مصالح و ساخت و مصالح ساختمانی در رشته معماری، دو فصلنامه علمی- پژوهشی مرمت و معماری ایران، فصل ششم، شماره یازدهم، صص ۱۰۵.##شورای عالی برنامه ریزی آموزشی، (۱۳۷۷)، مشخصات کلی، برنامه و سرفصل دروس دوره کارشناسی مهندسی معماری، صص ۱۷.##طاقی، زهرا، (1387)، تأملی در تبعات رشد کمی دوره کارشناسی مهندسی معماری در دانشگاه های کشور، صفه (۴۶)، صص 134-12۵.##قدوسی فر، هادی و اعتصام، ایرج (۱۳۹۱)، آموزش سنتی معماری در ایران و ارزیابی آن از دیدگاه یادگیری مبتنی بر مغز، دو فصلنامه معماری ایرانی، شماره ۱، صص ۴۰.##علی الحسابی، مهران و نوروزیان ملکی، سعید (۱۳۸۸)، تجربه آموزش طراحی در مدارس معماری، نشریه فناوری آموزش، سال سوم، شماره ۴، صص ۳۲۳-۳۳۶.##گلابچـی، محمـود، (1382)، بررسـی و ارزیابی آمـوزش دروس فن ساختمان در رشته معماری، مجموعه مقالات دومین همایش آموزش معماری، دانشگاه تهران، صص ۲۱۸-۱۹۳.##مالکی شجاع، کیانا (۱۳۹۰)، آموزش در معماری مدرن،‌ انتشارات دانشکده هنر و معماری گیلان، صص ۱۸.##محمودی، امیرسعید، (۱۳۹۳)، گامی به سوی تحول در برنامه ریزی آموزشی، بازنگری دروس دوره کارشناسی رشته مهندسی معماری دانشگاه تهران، پنجمین همایش آموزش معماری، دانشکده معماری دانشگاه تهران، صص ۲.##مستغنی،‌ علیرضا و بیتی، حامد. (۱۳۹۳)،‌ بررسی محتوای درس مصالح ساختمانی در حوزه دروس فنی در برنامه آموزشی دوره کارشناسی معماری (با تاکید بر تربیت فارغ التحصیلان معماری با توانایی مشارکت در پروژه های اجرایی)، پنجمین همایش ملی معماری و شهرسازی اسلامی،‌صص ۱۳.##ندیمی، حمید (1375)،آموزش معماری دیروز و امروز، فصلنامه پژوهش وبرنامه ریزی درآموزش عالی، شماره ۱۳و ۱۴،صص 45-13.##-          Corbin, J. and Strauss, A. (2015), Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory: SAGE Publications. p.183.##-          Newble, D., Cannon, R. , (2000). A Handbook for Teachers in Universities and Colleges, 4th Edition, Routledge, Abingdon, p.165.##-          Sadykova S., Semenyuk O., Khvan E. & Kuc S., (2016). Development of students’ creative skills through architectural workshops, Global Journal of Engineering Education, Vol. 18, No. 3, 223-231.##-          Smatanova K. & Dubovcova, A., (2016). Workshop as a tool in architectural education, World Transactions on Engineering and Technology Education Vol.14, No.1, 123-128.##-          Szczerek, E., (2017). International student workshops as an important element in architectural education, Technical Transactions, Vol. 7,(114), 21-30.##-          Yushko, S. V., Khairullina, E., Torkunova, J., Matveeva, S., Zubkova, Y.O., Bogdanova, V.I., Vinogradova, S.S. & Nikitina, L.L., (2018). Pedagogical Consulting Is an Extensive Strategy of University Educational Process Modernization, Modern Journal of Language Teaching Methods, Vol. 8, No. 3, 316-326. ##

0 بازآفرینی ساختار معماری مسجد حسن پادشاه در تبریز ( براساس منابع تاریخی و بقایای معماری موجود) Architectural recreation of Hassan Padishah Mosque in Tabriz https://jfaup.ut.ac.ir/article_80910.html 10.22059/jfaup.2021.306359.672493 0 مسجد حسن پادشاه، به دستور اوزون حسن پادشاه سلسله محلی آق‌قویونلوها، قرن نهم ه.ق. در میدان صاحب‌آباد تبریز ساخته شد. بعدها به دلیل زلزله‌های ویرانگر تبریز در ادوار گذشته، بنای این مسجد به شدت آسیب دیده و امروزه اثری از مسجد اصلی حسن پادشاه باقی نمانده است. آنچه که امروزه از بنای مسجد موسوم به مسجد حسن پادشاه مشاهده می‌شود در سه دوره تاریخی آق‌قویونلو، صفوی و قاجار شکل گرفته است و ساختار اصلی معماری مسجد مربوط به قرن نهم ه.ق. کاملاً تخریب شده است. تنها مدارک موجود در مورد ساختار اصلی معماری این بنا مشتمل بر بقایای معماری بر جای مانده، اسناد تاریخی و سفرنامه سیاحانی است که تا اواخر دوره صفویان از تبریز دیدن کرده‌اند. لذا، هدف تحقیق پیش رو بازآفرینی ساختار معماری مسجد حسن پادشاه، قرن نهم ه.ق براساس بقایای معماری موجود و مطالعه اسناد تاریخی می‌باشد. در این پژوهش براساس تحلیل محتوا و راهبرد تاریخی-تطبیقی به مطالعه ساختار معماری مسجد حسن پادشاه قرن نهم ه.ق پرداخته شده و در نهایت پلان و فرم پیشنهادی مسجد حسن پادشاه ترسیم خواهد شد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که ساختار اصلی معماری مسجد حسن پادشاه در واقع بر پایه اسلوب مجموعه‌سازی قرن نهم ه.ق طرح افکنی شده است. 1 Hassan Padishah Mosque was constructed in 15th century upon the order of Uzun Hasan, the ruler of Aq Qoyunlu dynasty, in Tabriz, Iran. This building was the central core of an urban complex known as Nasriyya which was located in front of the Sahib Abad garden. Destructive earthquakes of the later periods had severely affected the original composition of this mosque. While current remains assert a Safavid and Qajar interventions which are replaced with the older collapse of Nasriyya complex, architectural discoveries of recent restoration projects besides literary evidence of travelers contemporaneous with Aq Qoyunlu and Safavid dynasty remain the main focus of attention. This paper will be focused on the architectural recreation of Hassan Padishah Mosque in Tabriz through the 15th century. There is no exact evidence as to what exactly the architectural theme of this mosque is. Although studying the architectural remains of this mosque suggests a probable link with other Timurid buildings, especially the Gur-e-Amir in Samarkand, the mausoleum of Khoja Ahmad Yasawi, the Sayid Alauddin and Pahlavan Mahmud in Uzbekistan, the mausoleum of Muhammad al-Buharzi in Bukhara, the mausoleum of Qazi Zade in Samarkand, as well as the Blue Mosque in Tabriz but the lack of suitable comparative data hindered the possibility of pinpointing when, how, in which aspects and in which way this architectural layout transmitted to this mosque. Otherwise, as one vector of architectural acculturation, this coincidence might have a close relationship with architectural developments occurring within the Timurid architecture. Here, the research method is structured to cater two levels. In the first level, it started from much broader aspects of architectural details by putting emphasis on the architectural approach to study the minute characteristics of this monument in detail. The second level of the study is that of typological comparison which basically focused on the taxonomic classification of physical characteristics commonly found in contemporary buildings. In conclusion, it combined these two at the end to make a proposition regarding the architectural layout of Hassan Padishah Mosque in the Nasriyya complex. The fundamental conclusions about the architectural theme of Hassan Padishah Mosque can be categorized as follow: 1-From structural point of view, this mosque is constructed based on a symmetrical plan in a square enclosure. The main entrance was located on north leading to a domed chamber with a drum. Four lofty minarets on the four corners indicates a Timurid influence like the Gur-e-Amir in Samarkand, and together, they both illustrate similar aspects of a common attitude. 2-What is noteworthy in recognition of Hassan Padishah Mosque is the position of the smaller dome (tomb) in the southern side that attest its Timurid origins in Central Asia. As discussed earlier, it is possible to conclude that the main idea of Hassan Padishah Mosque was to repeat the form of burial monuments in Transoxiana, Turkestan, Afghanistan, as well as the Blue Mosque of Tabriz. The main structure of Hassan Padshah Mosque is designed based on the architectural complex style of the 9th century AH. 91 104 مینا سرابی Mina Sarabi دانشجوی دکتری معماری Iran minaa.sarabi@gmail.com لیدا بلیلان Lida Balilan دانشکده هنر و معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی Iran lidabalilan@hotmail.com بهرام آجورلو Bahram Ajorloo هیأت علمی دانشگاه هنر اسلامی Iran ajorloo@tabriziau.ac.ir Aq Qoyunlu Nasriyya Complex Hassan Padishah Mosque Tabriz آجورلو، بهرام، 1389، "درآمدی بر سبک معماری آذربایجان." باغ نظر (انتشارات فروغ آزادی)،صص 14-3 .##اعتمادالسلطنه, حسن خان،1368، مراه البلدان، به کوشش عبدالحسین نوایی و میرهاشم محدث، تهران، دانشگاه تهران.##انصاری, مجتبی، احد، نژاد ابراهیمی، 1389،"هندسه و تناسبات در معماری دوره ترکمانان قویونلو-مسجد بود (فیروزه جهان اسلام)،" کتاب علوم و فنون،##بدلیسی، 1377، شرف الدین بن شمس الدین، تهران، اساطیر.##بلر، شیلا، و جاناتان بلوم،1391، هنر و معماری اسلامی،با ترجمه یعقوب آژند، تهران، سمت.##بلیلان اصل، لیدا، و فهمیه ،دوستار، 1397، "بررسی ویژگی‌های بصری نگاره تبریز از کتاب بیان منزل و گونه‌شناسی عناصر ساختاری آن در قرن دهم هجری،" نگره ،شماره 48.##بلیلان، لیدا، 1397، دارالسلطنه‌ی تبریز (پایتخت ناشناخته مزارات ایران)،تبریز،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز.##حجت، عیسی، آزیتا ،بلالی اسکویی، و ثنا، یزدانی،1398، "مطالعه تطبیقی ساختار کالبدی و کارکردی میدان صاحب آباد تبریز و میدان نقش جهان اصفهان در ادوار تاریخی،" پژوهش های معماری اسلامی.##حناچی، پیروز، و احد ،نژاد ابراهیمی، 1385،"بازخوانی میدان صاحب‌آباد از روی تصاویر شاردن و مطراقچی براساس متون تاریخی (از شکل گیری تا دوره صفویه)،" نشریه هنرهای زیبا، شماره؟؟؟،صص 35-44.##ذکا،یحیی،1368،مقاله شکل گیری تبریز، شهرهای ایران، به کوشش محمد یوسف کیانی،تهران، چاپ اول، جلد سوم، انتشارات جهاد دانشگاهی.##رهنورد، زهرا، 1398، نگارگری، تاریخ هنر ایران در دوره اسلامی،تهران، سمت.##روملو، حسن بیگ،1357، احسن التواریخ، به اهتمام عبدالحسین نوایی، تهران، انتشارات بابک.##سفرنامه‌های ونیزیان، 1349، سفرنامه‌های ونیزیان در ایران، با ترجمه منوچهر امیری، تهران،امیرکبیر.##سلطان زاده، حسین، 1387، فضاهای معماری و شهری در نگارگری ایرانی، تهران، انتشارات چهارطاق.##1393، شاهنامه شاه تهماسبی، تهران،فرهنگستان هنر.##شایسته‌فر، مهناز، 1386، "جایگاه مضمونی و زیباشناسی شعر در نگاره‌های خمسه شاه تهماسبی،" مطالعات هنر اسلامی.##طاووسی، محمود، و آمنه ،درودگر، 1390، "چگونگی بازنمایی فضا و معماری در نگاره‌های هزار و یک شب مصور صنیع الملک،" هنرهای تجسمی نقش مایه،##علی اکبر نفیسی، 1355، فرهنگ نفیسی (ناظم الاطبا)،جلد چهارم.##عمرانی، بهروز، و محمد، امینیان، 1386،"گمانه زنی در میدان صاحب‌آباد و مجموعه حسن پادشاه،"دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان،صص 91-118.##غیاث الدین محمد ،رامپوری، 1242ه.ق. غیاث اللغات، به کوشش محمد دبیر سیاقی، جلد دوم، به سرمایه کانون معرفت.##فروتن، منوچهر،1384،"درک نگارگران ایرانی از ساختار فضای معماری ایران (دوره های ایلخانی و تیموری و اوایل صفوی، 619 - 995 ق / 1218 - 1587 م)،" نشریه خیال.##کارری، جملی، 1348، سفرنامه کارری، با ترجمه عباس نخجوانی و عبدالعلی کارنگ، تبریز، اداره کل فرهنگ ، هنر اذربایجان شرقی.##کارنگ، عبدالعلی، 1374، آثار باستانی آذربایجان، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و انتشارات راستی نو، چاپ دوم.##کبیر صابر، محمد باقر، حامد مظاهریان و مهناز پیروی ، 1393، “ریخت شناسی معماری مسجد کبود،” مطالعات معماری ایران.##کربلائی تبریزی، حافظ حسین،1383، روضات الجنان،تصحیح جعفر سلطان القرائی، تبریز، نشر ستوده.##گلمبک، لیزا، دونالد ویلبر  و رنتا ،هلد، 1375، معماری تیموری در ایران و توران، با ترجمه کرامت الله افسر و محمدیوسف کیانی، سازمان میراث فرهنگی کشور.##گودین، گادفری، 1388، تاریخ معماری عثمانی، تدوین توسط اعظم حاج علی اکبری، منصور احمدی و بهنام صدری، با ترجمه اردشیر اشراقی، تهران، ترجمه و نشر آثار هنری «متن».##محمدزاده، شبنم و امیر، منصوری، 1397، "ارتباط مجموعۀ مظفریه با سازمان فضایی شهر تبریز از دورۀ قراقویونلوها تا دورۀ قاجار،" باغ نظر،صص 15-24.##مرادی ، امین و منصور ،حسین‌پور،1396، معماری شمال غرب ایران در دوره ترکمانان، تبریز، بهاردخت.##مطراقچی، نصوح، 1379، بیان منازل، ترجمه و تعلیق، رحیم رییس‌نیا، تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور.##مینورسکی، ولادیمیر فئودوروویچ،1394،تاریخ تبریز، با ترجمه یعقوب آژند و عبدالعلی کارنگ، تبریز،نشر آیدین.##نادر میرزا، 1373، تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز، مقدمه و تصحیح و تحشیه غلامرضا، طباطبایی مجد، تبریز، ستوده.##نصیری نیا، پیمان و عیسی ،حجت، 1395،"تاملی در تحولات ساختاری معاصر شهر تبریز و تاثیر آن بر هویت شهر،" نشریه هنرهای زیبا،شماره؟؟؟؟،صص 54-41.##هیلن براند، رابرت، 1377، معماری اسلامی، با ترجمه ایرج اعتصام، تهران، چاپ شهرداری تهران.##ویلبر، دونالد، لیزا گلمبک و رنتا ،هلد، 1374، معماری تیموری در ایران و توران، با ترجمه محمد یوسف کیانی و کرامت الله افسر، تهران، شورای کتاب سازمان میراث فرهنگی کشور.##Aube, Sandra. 2016. "The Uzun Hasan Mosque in Tabriz: New Perspectives on a Tabrizi Ceramic Tile Workshop." Mugarnas online 32-62.##Chardin, Jean. 1675. Voyages en Perse. Paris: D’ailleurs.##O'kane, B. 1998. “From Tents to Pavilions: Royal Mobility and Persian Palace Design.” In Art Orientalis Vol.23.##